تحول مدارس ایران با هوش مصنوعی؛ فرصت ها، چالش ها و آینده پژوهی

نظام آموزشی ایران در آستانه یکی از بزرگترین گذارهای تاریخی خود قرار دارد. ادغام هوش مصنوعی (AI) در مدارس، صرفا یک ارتقای فناورانه نیست، بلکه بازتعریف بنیادین نقش معلم، شاگرد و ساختار یادگیری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد تحول آفرین هوش مصنوعی در اکوسیستم آموزشی ایران تدوین شده است. در این مقاله، با نگاهی تحلیلی به فرصت هایی نظیر «شخصی سازی یادگیری» و «کاهش بار اداری معلمان» پرداخته شده و همزمان چالش های جدی مانند «شکاف دیجیتال»، «اخلاق فناوری» و «زیرساخت های بومی» مورد واکاوی قرار گرفته است. با بهره گیری از رویکرد آینده پژوهانه و روش تحقیق آمیخته (کمی-کیفی)، این مطلب تبیین می کند که چگونه معلمان و هنرآموزان می توانند از جایگاه «انتقال دهنده دانش» به «تسهیل گر هوشمند» تغییر وضعیت دهند. یافته ها نشان می دهد که موفقیت در این مسیر مستلزم تدوین سند ملی اخلاق هوش مصنوعی در آموزش و توانمندسازی مهارتی همکاران فرهنگی است تا تهدید جایگزینی، به فرصت تکامل حرفه ای مبدل شود. نتایج این پژوهش راهکارهایی عملی در سه سطح کلان (ستادی)، میانی (مدرسه) و خرد (کلاس درس) برای گذار ایمن به مدارس هوشمند ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تحول دیجیتال ، شخصی سازی یادگیری ، آینده پژوهی آموزشی ، سواد هوش مصنوعی ، اکوسیستم مدرسه