بازتحلیل نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران در بستر مفاهیم «دولت واحد» و «دولت تقسیم شده»

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 44

نسخه کامل این مقاله ارائه نشده است و در دسترس نمی باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PLR-27-89_006

تاریخ نمایه سازی: 6 دی 1404

چکیده مقاله:

تبیین نظام های سیاسی در بستر مفاهیم دولت واحد و دولت تقسیم شده، تصویر روشنی از چگونگی روابط میان قوای حاکم به دست می دهد. انتخابات واحد برای به قدرت رسیدن دولت و مجلس منجر به دولت واحد و نظام پارلمانی و انتخابات مجزا برای به قدرت رسیدن دولت و مجلس منجر به دولت تقسیم شده و نظام ریاستی می شود. همچنین بروز دوره های همزیستی میان رئیس جمهور و نخست وزیر، دولت تقسیم شده را در درون قوه مجریه رقم می زند. با استعانت از مفاهیم مزبور، این پژوهش با روش تحلیلی- انتقادی بر آن است که نوع روابط میان دولت و مجلس و همچنین درون قوه مجریه را تبیین کند. هدف از بررسی های فوق، رد مدعای نیمه ریاستی بودن نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران است. در قانون اساسی ۱۳۵۸، رابطه دولت و مجلس مطابق با دولت واحد، البته در مقام نظر و نه لزوما در عمل  بود. در سطح قوه مجریه نیز شاهد دولت تقسیم شده بودیم. به موجب بازنگری قانون اساسی و حذف نخست وزیری به عنوان رکن ضامن دولت واحد و برگزاری مجزای انتخابات ریاست جمهوری و مجلس، روابط میان این دو نهاد در قالب دولت تقسیم شده قابل بررسی است. به موجب صلاحیت های اجرایی اختصاصی، مشترک و متقاطع میان رهبری و رئیس جمهوری در قانون اساسی، تحقق دولت تقسیم شده در سطح قوه مجریه نیز محل تامل است.

نویسندگان

سیده زهرا سعید

دانش آموخته دکتری حقوق عمومی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • کتاب­هاارسطا، محمد جواد، مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران (قم: ...
  • امامی، محمد و موسوی، سید نصر الله، در آمدی بر ...
  • راعی گلوجه، سجاد، زندگی نامه سیاسی شهید رجایی (تهران: مرکز ...
  • رستمی، ولی و همکاران، مطالعه تطبیقی جایگاه رئیس جمهور در ...
  • صورت مشروح مذاکرات شورای بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ...
  • صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی، جلد۲ (تهران: ...
  • عباسی، بیژن، حقوق اساسی تطبیقی (تهران: انتشارات دادگستر، ۱۳۹۷) ...
  • عمید زنجانی، عباسعلی، حقوق اساسی تطبیقی (تهران: نشر میزان، ۱۳۸۴) ...
  • فلاح زاده، محمد علی و همکاران، تفکیک تقنین و اجرا، ...
  • قاضی، سید ابوالفضل، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی (تهران: نشر ...
  • گرجی ازندریانی، علی اکبر، در تکاپوی حقوق اساسی (تهران: انتشارات ...
  • هاشمی، سید محمد، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، حاکمیت و ...
  • هریسی نژاد، کمال الدین، حقوق اساسی تطبیقی (تبریز: انتشارات آیدین، ...
  • واعظی، سید مجتبی، «مفهوم و حدود اختیارات قوه مجریه، گستره ...
  • کوئنده، ماری- ان، حقوق اساسی تطبیقی (دفتر دوم- رئیس جمهور)، ...
  • مقاله هاتقی زاده، جواد و تقی زاده چاری، سمانه، «ماهیت ...
  • حبیب زاده، توکل و برومند، محمد، «جایگاه نظام ریاستی یا ...
  • حبیب نژاد، سید احمد و حسینی، محمد جواد، «چالش ها ...
  • حبیب نژاد، سید احمد و سعید، سیده زهرا، «چالش های ...
  • سعید، سیده زهرا و حبیب نژاد، سید احمد، «شناسایی نهاد ...
  • سعید، سیده زهرا، «بازتحلیل مسئولیت رئیس جمهور در برابر مجلس ...
  • سعید، سیده زهرا، «بازتحلیل ماهیت رای اعتماد در حقوق اساسی ...
  • مهرپور، حسین و دیگران، «کندوکاوی در جایگاه حقوقی سیاست های ...
  • مومنی راد، احمد و بهدادفر، میثم، «بررسی موانع، زمینه ها ...
  • ReferencesCheibub, José Antonio, Presidentialism, Parliamentarism and Democracy (Cambridge: Cambridge University ...
  • Elgie, Robert, Divided Government in Comparative Perspective (New York: Oxford ...
  • Lazardeux, Sébastien G, Cohabitation and Conflicting Politics in Frence Policymaking ...
  • Martinez, Jenny S, “Horizental Structuring”, in the Oxford Handbook of ...
  • Shugart, Matthew Søberg, Comparative Executive- Legislative Relations in Oxford Handbooks ...
  • Basaba- Serrano, Santiago, “The Difference Faces of Presidentialism: Conceptual Debate ...
  • Bingham, Powell, Jr., G., “Divided Government as a Pattern of ...
  • Peterson, Paul E & Jay P. Greene, “Why Executive–Legislative Conflict ...
  • Samuels, David & Shugart, Matthew, “Presidentialism, Elections and Representation”, Journal ...
  • Shugart, Matthew Søberg, “Semi- Presidential System: Dual Executive and Mixed ...
  • نمایش کامل مراجع