تحلیل مورفوتکتونیکی حوضه سفیدرود، ایران: کاربرد تلفیقی دنباله فیبوناچی و توزیع گاما در شناسایی الگوهای ساختاری فعال

حوضه سفیدرود در شمال غرب ایران به عنوان یکی از مناطق فعال تکتونیکی در زون البرز-ایران مرکزی، دارای پیچیدگی های زمین ساختی قابل توجهی است. این مطالعه با استفاده از الگوهای ریاضی - هندسی، به ویژه دنباله فیبوناچی و نسبت طلایی، به همراه روش های آماری پیشرفته شامل توزیع گاما، آزمون کای دو و تحلیل فیشر، به بررسی وضعیت مورفوتکتونیکی و نئوتکتونیکی این حوضه و زیرحوضه های آن پرداخته است. داده های توپوگرافی و ساختاری از نقشه ها و تصاویر ماهواره ای استخراج و با استفاده از GIS تحلیل شدند. سپس، بر اساس یک چارچوب کمی مبتنی بر نسبت های فیبوناچی، داده ها به پنج طبقه از نظر شدت فعالیت مورفوتکتونیکی طبقه بندی گردیدند. نتایج نشان داد که ۹۶ درصد از سطح حوضه در محدوده مورفوتکتونیک ضعیف تا شدید قرار دارد و تنها چهار درصد از حوضه، تحت فعالیت نئوتکتونیکی قرار دارد، که عمدتا در امتداد دره قزل اوزن- شاهرود با فعالیت نئوتکتونیکی شدید مشخص می شود. تحلیل های گاما، تعادل دینامیکی حوضه را با مقادیر چولگی (۰.۷۱۷۱) و کشیدگی (۰.۷۸۲) تایید کردند. علاوه براین، تحلیل کای دو نشان داد که زیرحوضه ها از نظر فعالیت های مورفوتکتونیکی مستقل هستند، اما تحلیل فیشر برجسته کرد که تمام زیرحوضه ها در یک ساختار ارگودیک مشترک عمل می کنند. این یافته ها حاکی از وجود یک سیستم سایبرنتیکی منفی دارای حافظه نمایی است که حوضه را به سمت سطح اساس (دریای خزر) در حال تنظیم کردن است.

کلیدواژه ها:

دنباله فیبوناچی ، نئوتکتونیک ، مورفوتکتونیک ، توزیع گاما ، تعادل دینامیکی ، حوضه سفیدرود