مطالعه آزمایشگاهی خصوصیات واگرایی و امکان سنجی تثبیت خاک واگرا با هیدروژل پروتئین کلش گندم

این پژوهش به بررسی رفتار واگرای خاک های دشت جعفریه واقع در استان قم با تمرکز بر استفاده از یک ماده تثبیت کننده زیستی جدید می پردازد. به منظور تحلیل دقیق پدیده واگرایی، نمونه برداری از سه موقعیت انجام شد که شامل نمونه های دست خورده و دست نخورده به شکل مکعبی بود. نتایج آزمایش های حدود اتربرگ و دانه بندی نشان داد که تمامی نمونه ها در گروه ML طبقه بندی می شوند. آزمایش هیدرومتری دوگانه نشان داد که درصد واگرایی نمونه ها بین %۵۸ تا %۷۹ متغیر است و نمونه شماره ۳ با %۷۹ واگرایی، بالاترین مقدار را نشان داد. همچنین، آزمون TDS مقادیر یون های محلول را بین ۱۲۰۰ تا ۲۸۰۰ میلی گرم بر لیتر ثبت کرد که بیشینه آن نیز مربوط به نمونه ۳ بود. برای بهبود رفتار خاک، از هیدروژل پروتئینی استخراج شده از کلش گندم همراه با %۲ اسید بوریک به عنوان کراس لینکر استفاده شد. اختلاط %۱ از این ترکیب موجب کاهش واگرایی به زیر %۴۰ گردید. با افزایش درصد اختلاط تا %۷، واگرایی در برخی نمونه ها تا %۲۷ کاهش یافت (کاهش ۵۳ درصدی). نتایج آزمایش مقاومت فشاری نیز افزایش مداوم مقاومت را از ۸/۱۲ کیلوگرم بر سانتی متر مربع در نمونه شاهد (۱٪ در روز سوم) تا ۵/۳۳ کیلوگرم بر سانتی متر مربع در نمونه های ۷٪ پس از ۲۸ روز نشان داد. یافته ها نشان می دهد که استفاده هدفمند از این هیدروژل زیستی می تواند راهکاری موثر و پایدار برای تثبیت خاک های واگرا در مناطق خشک و نیمه خشک ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

واگرایی ، نمونه برداری مکعبی ، پروتئین کلش گندم ، کاوش های صحرایی ، بهسازی خاک