ارائه مدل ماکروارگونومی برای ارتقای تاب آوری امنیت سایبری با هدف کاهش ریسک مالی در بانکداری دیجیتال: مطالعه آمیخته

زمینه و هدف: با گسترش فزاینده بانکداری دیجیتال، تهدیدات سایبری به یک ریسک مالی و عملیاتی بزرگ تبدیل شده اند. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل مبتنی بر اصول ماکروارگونومی برای تقویت تاب آوری امنیت سایبری به منظور کاهش ریسک مالی در صنعت بانکداری دیجیتال انجام شد. روش کار: این پژوهش با رویکرد ترکیبی انجام شد. در فاز کیفی، با ۱۵ خبره مصاحبه شد و داده ها با تحلیل تماتیک بررسی گردید. در فاز کمی، مدل مفهومی حاصل از طریق یک پرسشنامه محقق ساخته بر روی نمونه ای شامل ۳۸۷ نفر از کارکنان بانک ها آزمون شد. تحلیل داده ها و ارزیابی مدل نهایی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزار LISREL صورت گرفت. یافته ها: تحلیل کیفی منجر به شناسایی ۵ مضمون اصلی و ۳۲ مضمون فرعی شد که ابعاد مدل را تشکیل دادند: زیرسیستم فنی-ابزاری، انسانی-روان شناختی، سازمانی-ساختاری، عوامل محیطی-نظارتی، و تاب آوری امنیت سایبری (پیامد). نتایج آزمون مدل کمی نشان داد که مدل از برازش مطلوبی برخوردار است (CMIN/DF = ۲.۴۱, GFI = ۰.۹۲, CFI = ۰.۹۴, RMSEA = ۰.۰۶۱, SRMR = ۰.۰۵۷). هر چهار بعد ماکروارگونومی تاثیر مثبت و معناداری بر تاب آوری امنیت سایبری داشتند. در این میان، «زیرسیستم سازمانی-ساختاری» با ضریب مسیر استاندارد ۰.۴۸ بیشترین تاثیر را به خود اختصاص داد و به عنوان قوی ترین پیش بین شناسایی شد. نتیجه گیری: مدل جامعه شناختی-فنی مبتنی بر ماکروارگونومی، چارچوبی کارآمد برای تحلیل و تقویت تاب آوری امنیت سایبری در بانکداری دیجیتال ارائه می کند؛ به گونه ای که انتظار می رود افزایش تاب آوری سایبری، به کاهش ریسک های مالی نیز کمک کند. این نتیجه بر ضرورت گذار از رویکردهای صرفا فنی به نگرشی سیستمی و تعاملی میان انسان، فناوری و ساختار سازمانی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

: Cybersecurity ، Resilience ، Macro ergonomics ، Structural Equation Modeling ، Digital Banking ، Sociotechnical Approach. ، امنیت سایبری ، تاب آوری ، ماکروارگونومی ، بانکداری دیجیتال ، رویکرد جامعه شناختی-فنی