طراحی و تبیین الگوی شایستگی های مدیران مدارس برای رهبری اثربخش در مدارس ایران

مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین شایستگی های ضروری مدیران برای رهبری اثربخش در مدارس انجام شده است. این مطالعه با استفاده از روش فراترکیب و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان و مدیران مدارس، به بررسی و تحلیل شایستگی های مدیران پرداخته است. روش شناسی پژوهش: در بخش فراترکیب، ۱۶۴ مقاله مورد بررسی قرار گرفت که از میان آنها ۲۵ مقاله با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. همچنین، ۲۰ نفر از اساتید دانشگاهی، معلمان و مدیران مدارس نیز به عنوان نمونه در بخش مصاحبه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. داده های به دست آمده از تحلیل مقاله ها و مصاحبه ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. پایایی کدگذاری ها از طریق ضریب توافق کاپا در نرم افزار SPSS و با مقدار ۰.۷۷ تایید شد. روایی پژوهش نیز با استفاده از نظر متخصصان تحقیق کیفی تایید گردید. یافته ها: نتایج فراترکیب منجر به شناسایی ۱۱۱ کد باز شد که در ۸ مقوله کلی شامل شایستگی های فردی و شخصیتی، شایستگی های اخلاقی و فرهنگی، شایستگی های ارتباطی و بین فردی، شایستگی های مدیریت سازمانی، شایستگی های رهبری تحولی و الهام بخش، شایستگی های فناورانه، شایستگی های رهبری آموزشی و شایستگی های فنی و تخصصی دسته بندی شدند. نتایج حاصل از مصاحبه ها نیز نتایج فراترکیب را تایید کرده و ۴۶ کد باز دیگر به آن افزوده شد و در نهایت با حذف کدهای تکراری الگوی پژوهش در قالب ۱۲۸ کد باز تدوین شد .بحث و نتیجه گیری: این پژوهش نشان می دهد که رهبری اثربخش در مدارس نیازمند مجموعه ای از شایستگی های چندگانه است که شامل شایستگی های فردی، میان فردی، مدیریتی و علمی و تخصصی می شود.

کلیدواژه ها:

شایستگی های مدیران ، صلاحیت حرفه-ای ، رهبری اثر بخش ، کیفیت آموزش ، مدارس ، صلاحیت حرفه ای