استگانوگرافی تصاویر رنگی: از مبانی تا روش های نوین پنهان سازی با الگوریتم های مبتنی بر بیت کم اهمیت

با گسترش استفاده از اینترنت و تبادل مداوم داده ها، مسئله ی امنیت اطلاعات اهمیت زیادی پیدا کرده است. استگانوگرافی (Steganography) یا پنهان نگاری روشی است که اجازه می دهد پیام ها به شکلی نامحسوس در فایل هایی مثل تصویر مخفی شوند تا هیچ کس متوجه وجود آن ها نشود. در میان روش های مختلف، تکنیک بیت کم اهمیت (Least Significant Bit-LSB) به دلیل سادگی و کیفیت بالای تصاویر خروجی، بیشتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. استفاده از تصاویر رنگی نیز به دلیل داشتن سه کانال رنگی (RGB)، فضای بیشتری برای پنهان سازی فراهم می کند. در این مقاله، یک مرور جامع بر پژوهش های انجام شده در زمینه ی استگانوگرافی تصاویر رنگی با استفاده از روش های LSB ارائه می شود. ابتدا مفاهیم پایه و مدل های رنگ توضیح داده می شوند، سپس روش های مختلف LSB شامل نوع کلاسیک، تطبیقی، تصادفی، چندبیتی و روش های ترکیبی بررسی خواهند شد. بعد از آن معیارهای ارزیابی کیفیت مثل نسبت حداکثر سیگنال به نویز (PSNR)، میانگین مربعات خطا (MSE) و شاخص شباهت ساختاری (SSIM) معرفی می شوند و در ادامه مزایا و محدودیت های این روش ها بیان می گردد. همچنین مهمترین دادگانها و معیارهای ارزیابی روشهای نهان نگاری در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفته است. در پایان نیز چالش های اصلی و مسیرهای آینده ی تحقیق، مانند استفاده از یادگیری عمیق و روش های ترکیبی، مطرح خواهند شد.

کلیدواژه ها:

استگانوگرافی ، پنهان نگاری ، بیت کم اهمیت ، تصاویر رنگی ، ارزیابی کیفیت ، امنیت اطلاعات