نقش شرط مارتنس در توسعه حقوق بین الملل بشردوستانه در قبال چالش های جدید

زمینه و هدف:«شرط مارتنس»که ریشه در اندیشه های مکتب حقوق طبیعی دارد و تجلی آن در منابع حقوق بین الملل بشردوستانه به ویژه در ماده ۳ مشترک بروز و ظهور نموده، به حسب عناصر مقوم مندرج در این اعلامیه، یعنی«اصول انسانیت و احکام وجدان عمومی»(opinio juris)، امروزه از جایگاه خاصی در شکل گیری قواعد حقوق بین الملل عرفی برخوردار است.بخش چشم گیری از قواعد حقوق بشردوستانه را قواعد حاکم بر کاربرد ابزارها و روش های جنگی تشکیل می دهند که مطابق حقوق بین الملل بشردوستانه، حق دولت ها در انتخاب و استفاده از ابزارها و روش های جنگی، نامحدود نیست و از طرفی یکی از چالش های پیش روی جامعه بشریت که در سال های اخیر نگرانی های بشری و زیست محیطی فراوانی را بوجود آورده، خلا قاعده در خصوص تولید و استفاده از ابزارهای نوین جنگی خودکار است که در این پژوهش به دنبال پاسخ به این سئوال هستیم که«شرط مارتنس»در قبال تحدید بکارگیری این چالش برای ساخت قاعده چه نقشی دارد. روش: این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی بر پایه مطالعات اسنادی با ابزار فیش برداری، مورد تدقیق، تحلیل و بررسی قرار گرفته است. نتایج:باتوجه به آثار متعدد متاثر از«شرط مارتنس» و درج اصول شرط در مقدمه پیش نویس کنوانسیون تسلیحات خودکار۲۰۲۳، نتایج حاکی از آن دارد که دولت ها می توانند اصول این اعلامیه را به عنوان سازوکاری برای خلق قاعده در حقوق بین الملل عرفی قلمداد نمایند.چرا که تا رسیدن جامعه جهانی به یک هدف مشترک برای ایجاد قاعده عرفی الزام آورعام الشمول، موضوع باور الزام حقوقی(opinio juris) به اصول کلی حقوق بشردوستانه، ابتدائا باید در باور دولت ها شکل بگیرد.

کلیدواژه ها:

شرط مارتنس ، حقوق بین الملل عرفی ، اصول انسانیت ، احکام وجدان عمومی ، تسلیحات جدید خودکار