جبران خسارات زیست محیطی در پرتو ماده ۷۵ اساسنامه رم و «عناصر جنایات»

زمینه و هدف: در دهه های اخیر نیاز به حفاظت موثر از محیط زیست ، ضروری تر شده است. در این راستا تلاش های قابل توجهی توسط جامعه بین المللی انجام پذیرفت که منجر به تصویب کنوانسیون ها و معاهداتی با هدف تضمین حفاظت از محیط زیست و توسعه «حقوق بین الملل محیط زیست» شد. هر چند این توسعه ی چشمگیر ، هنوز به حوزه حقوق کیفری بین المللی وارد نشده است. در واقع دیوان کیفری بین المللی ، منحصرا به پیگیری کیفری «جنایات اصلی» که طبق اساسنامه رم در صلاحیت آن قرار دارند، تمرکز دارد. در این مقاله به بررسی پاسخ این سوال می پردازیم که اساسنامه دیوان کیفری بین المللی ، برای پیگیری خسارات زیست محیطی چه قابلیت هایی دارد؟

روش : روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و ابزار گردآوری داده ها، کتابخانه ای با مطالعه کتب، مقالات و اسناد بین المللی (اعلامیه ها، معاهدات، مصوبات مراجع بین المللی و ...) می باشد.

یافته ها و نتایج: تجزیه و تحلیل ما نشان می دهد اگر چه تنها جایی در اساسنامه رم که به صراحت از محیط زیست نام برده شده ، در ماده۸.۲(b) (iv) تحت عنوان "جنایت جنگی" می باشد اما ۶ ظرفیت دیگر برای پیگیری کیفری آسیب های زیست محیطی در "عناصر جنایات" وجود دارد. بنابراین ما نباید قدرت تکیه بر چارچوب فعلی اساسنامه رم را دست کم گرفته و به این ظرفیت ها توجه نکنیم بلکه باید به جای چشم پوشی از "عدالت زیست محیطی" در دیوان بین المللی کیفری، بر استفاده حداکثری از ظرفیتهای زیست محیطی در چارچوب قانونی فعلی ، تمرکز کنیم.

کلیدواژه ها:

دیوان کیفری بین المللی ، اساسنامه رم ، جنایات اصلی ، عناصر جنایات ، حقوق بین الملل محیط زیست ، جبران خسارات زیست محیطی .