پیش بینی رضایت تحصیلی دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی آران و بیدگل بر اساس نگرش به رشته تحصیلی، پیشرفت تحصیلی و نیازهای بازار کار

مقدمه: دانشگاه جامع علمی کاربردی با تمرکز بر آموزش های مهارتی و کاربردی، گامی ارزشمند در راستای تربیت نیروی کار متخصص و متناسب با نیازهای بازار کار برداشته است . رضایت تحصیلی به میزان لذت و خشنودی فردی از نقش و تجربیات خود در محیط آموزشی اشاره دارد. نگرش به رشته تحصیلی شامل دیدگاه های فرد نسبت به آینده شغلی، میزان علاقه به رشته، انگیزه یادگیری و حتی تاثیرات اجتماعی و خانوادگی است.

پیشرفت تحصیلی به میزان انرژی یا نیرویی که یک فراگیر صرف انجام فعالیت های تحصیلی می کند و میزان اثربخشی و کارایی آن اطلاق می شود. نیازهای بازار کار به عنوان عامل خارجی ، می تواند بر انتخاب رشته تحصیلی و رضایت تحصیلی دانشجویان تاثیر بگذارد. رضایت تحصیلی یکی از عوامل مهم در موفقیت و پیشرفت دانشجویان محسوب می شود. زمانی که فرد احساس رضایت از روند یادگیری خود داشته باشد، انگیزه بیشتری برای مطالعه و تلاش داشته و منجر به بهبود عملکرد تحصیلی می شود.

روش شناسی پژوهش: تحقیق حاضر از لحاظ اهداف پژوهش ، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها توصیفی از نوع هم بستگی تحلیل رگرسیون چندگانه است . جامعه آماری در این پژوهش ، شامل دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی شهرستان آران و بیدگل (۷۰۰ نفر) در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بودند که برخی از آنان در آن نیمسال دانش آموخته شده بودند. از کل جامعه آماری به روش نمونه گیری تصادفی ساده و با استفاده از نرم افزار ۱.۳ GPower در جامعه محدود با سطح اطمینان اسمی ۰.۹۵ تعداد نمونه آماری ۱۱۱ نفر تعیین شد و به منظور نظرسنجی از جامعه هدف ، سه پرسش نامه استاندارد «رضایت تحصیلی» (لنت و همکاران ۲۰۰۵) با ۷ سوال، «نگرش دانشجویان نسبت به رشته تحصیلی » (سوفور و همکاران، ۱۳۹۲) با ۱۷ سوال و «نیازهای بازار کار» حاوی ۳۴ سوال (اجتهادی و بهروزی،۱۳۸۵) بر اساس طیف پنج گزینه ای لیکرت بود. معدل دانشجویان نیز، به عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی منظور شد. پس از هماهنگی های موردنیاز، پرسش نامه های پژوهش به صورت چاپ شده در اختیار دانشجویان گروه های مختلف به صورت تصادفی قرار گرفت و پس از بیان توضیحات لازم و اهداف کلی پژوهش از آنان دعوت شد تا در پژوهش شرکت کنند. ارزیابی پایایی پرسش نامه به روش آلفای کرونباخ انجام شد. مقدارهای آماره آلفا ۰.۹۶۳ و ۰.۹۹۵و ۰.۹۹۲ به دست آمد که نشانگر پایایی مناسب ابزار است . مجذور هم بستگی چندگانه همه گزاره های پرسش نامه با کل آزمون مثبت بود و نیازی به حذف یا اصلاح گزاره ها وجود نداشت . روایی پرسش نامه استاندارد«رضایت تحصیلی» در پژوهش ستایشی اظهری و همکاران ۱۴۰۰ و پرسشنامه استاندارد «نگرش دانشجویان نسبت به رشته تحصیلی » در پژوهش بدیع زاده و ارشاد، ۱۳۹۵ و هم چنین روایی پرسش نامه استاندارد «نیازهای بازار کار» در پژوهش اجتهادی و بهروزی،) سنجیده شده و مثبت بوده است .

جهت تجزیه وتحلیل آماری داده ها از طریق آزمون هم بستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه از نرم افزار ۲۷ SPSS استفاده شد.

یافته های پژوهش : طبق یافته ها حدود ۶۰% افراد شرکت کننده را زن و متاهل، ۶۵% افراد دانشجوی کارشناسی و ۴۴% افراد نیز جز گروه الکترونیک می باشند.

یافته ها نشان داد با استفاده از روش تحلیل رگرسیون چندگانه ، مدل معنا داری به دست آمد (۰.۶۷۸= مجذور R تنظیم شده و ۰.۰۵P<)و این مدل ۶۸% از واریانس را توجیه می کند (۶۸۷ .۰= مجذور R تنظیم شده ) و ارتباط معناداری وجود دارد.

در مدل رگرسیون، ضریب غیراستاندارد برای متغیر نیاز بازار کار برابر با -۰.۱۲۱ به دست آمده است. این نشان می دهد که با افزایش ادراک از نیاز بازار کار، به طور متوسط ۰.۱۲۱ واحد از رضایت تحصیلی کاهش می یابد. این رابطه از نظر آماری معنادار بوده و سطح خطا برابر با ۰.۰۰۰ است (p < ۰.۰۵). هم چنین، مقدار ضریب بتای استاندارد برای این متغیر برابر با -۰.۵۱۸ بوده که بیانگر تاثیر قوی و منفی در مقیاس انحراف معیار است. مقدار آماره t برای این متغیر برابر با -۵.۵۸۴ است، که نشان دهنده معناداری رابطه می باشد .در خصوص متغیر پیشرفت تحصیلی، ضریب رگرسیون برابر با ۵.۴۲۷ به دست آمده که نشان می دهد با افزایش یک واحد در پیشرفت تحصیلی، رضایت تحصیلی به طور متوسط ۵.۴۲۷ واحد افزایش می یابد. این رابطه نیز از نظر آماری معنادار است (Sig = .۰۰۰). بتای استاندارد آن برابر با ۰.۶۶۱ بوده که تاثیر قوی در مقیاس انحراف معیار را نمایان می کند. مقدار آماره t برای این متغیر برابر با ۷.۶۳۹ بوده و به وضوح موید معناداری آماری رابطه میان این دو متغیر است. برای نگرش به رشته تحصیلی، ضریب رگرسیون برابر با ۰.۲۵۷ است، که نشان دهنده ارتباط مثبت بین نگرش و رضایت تحصیلی می باشد. این رابطه از نظر آماری نیز معنادار است (Sig = .۰۰۰)، و ضریب بتا برابر با ۰.۶۳۸ است؛ بنابراین، می توان گفت که افزایش نگرش مثبت نسبت به رشته تحصیلی منجر به افزایش رضایت تحصیلی می شود. مقدار t برای این متغیر برابر با ۸.۹۸۰ است، که سطح بالای معناداری را تایید می کند.در مجموع، نتایج نشان می دهند که هر سه متغیر پیشرفت تحصیلی، نگرش به رشته تحصیلی، و ادراک از نیاز بازار کار به طور معناداری قادر به پیش بینی رضایت تحصیلی هستند. با این حال، اثر نیاز بازار کار منفی است و باید در بحث نهایی به طور انتقادی تحلیل شود.

نتیجه گیری: تحلیل آماری داده ها با استفاده از رگرسیون چندمتغیره نشان داد که دو متغیر «پیشرفت تحصیلی» و «نیازهای بازار کار» دارای تاثیر مثبت و معنادار بر رضایت تحصیلی دانشجویان هستند. مقدار آماره t برای این دو متغیر نیز به ترتیب ۷.۶۳۹ و -۵.۵۸۴ بود که نشان دهنده سطح بالای معناداری آماری است (Sig = .۰۰۰).در مقابل، متغیر «نگرش به رشته تحصیلی» با ضریب بتای ۰.۶۳۸ و آماره t برابر با ۸.۹۸۰ نیز اثر مثبت و معناداری بر رضایت تحصیلی داشت (Sig = .۰۰۰)، بنابراین یافته ها نشان دادند که هر سه متغیر مستقل به طور معنادار می توانند رضایت تحصیلی را پیش بینی کنند. جمع بندی نتایج حاکی از آن است که رضایت تحصیلی دانشجویان به طور معناداری تحت تاثیر عوامل آموزشی، روان شناختی و اجتماعی قرار دارد. لذا لازم است سیاست گذاران آموزشی به بازنگری در ساختار برنامه های درسی، تقویت مشاوره های شغلی و تحصیلی، و انطباق بیشتر محتواهای آموزشی با نیازهای واقعی بازار کار اقدام کنند تا کیفیت آموزش ارتقاء یابد

کلیدواژه ها:

رضایت تحصیلی ، نگرش به رشته تحصیلی ، پیشرفت تحصیلی ، نیازهای بازار کار ، علمی کاربردی آران و بیدگل