بررسی عوامل خطر مرتبط با بروز نفروپاتی ناشی از ماده حاجب در بیماران بستری تحت آنژیوگرافی تشخیصی

مقدمه: نفروپاتی ناشی از مواد حاجب یکی از عوارض شایع و بالقوه خطرناک پس از انجام روش های تصویربرداری تشخیصی مبتنی بر ماده حاجب یددار است که می تواند منجر به افزایش بروز نارسایی حاد کلیه، طول مدت بستری و مرگ ومیر شود. شناسایی عوامل خطر و راهکارهای پیشگیرانه موثر نقش مهمی در کاهش بروز این عارضه دارد. هدف از این مطالعه بررسی عوامل مرتبط با بروز نفروپاتی ناشی از ماده حاجب در بیماران بستری تحت آنژیوگرافی تشخیصی بود.روش کار: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به صورت آینده نگر بر روی ۹۵ بیمار بستری که تحت آنژیوگرافی تشخیصی در بیمارستان مرکز قلب تهران قرار گرفتند انجام شد. سطح کراتینین سرم بیماران قبل و ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از تزریق ماده حاجب اندازه گیری شد. اطلاعات مربوط به سن، جنس، سابقه دیابت، فشار خون، بیماری کلیوی زمینه ای و میزان مایعات دریافتی ثبت گردید. نفروپاتی ناشی از ماده حاجب بر اساس افزایش حداقل ۵/۰ میلی گرم بر دسی لیتر یا ۲۵ درصدی کراتینین سرم نسبت به مقدار پایه تعریف شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های تحلیلی شامل آزمون کای دو و t مستقل تحلیل شدند و به منظور تعیین عوامل مرتبط مستقل با بروز نفروپاتی ناشی از ماده حاجب از رگرسیون لجستیک استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که ۹/۱۸ درصد از بیماران دچار نفروپاتی ناشی از ماده حاجب شدند. بروز این عارضه به طور معناداری با سن بالاتر، وجود دیابت، کراتینین پایه بالاتر و دریافت ناکافی مایعات قبل از انجام آنژیوگرافی مرتبط بود (۰۵/۰>P). بین جنسیت و بروز نفروپاتی رابطه معناداری مشاهده نشد (۰۵/۰P>).نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد که نفروپاتی ناشی از ماده حاجب همچنان یک عارضه قابل توجه در بیماران پرخطر است. غربالگری دقیق بیماران، بهینه سازی وضعیت هیدراسیون و پایش عملکرد کلیه می تواند نقش مهمی در کاهش بروز این عارضه و بهبود پیامدهای بالینی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

نفروپاتی ناشی از ماده حاجب ، آنژیوگرافی ، کراتینین سرم