تاثیر ویژگی های بسته بندی های جاذب بر تجمع مایکوتوکسین در برنج ذخیره شده

آلودگی برنج انبارشده به مایکوتوکسین ها که در پی رشد قارچ های مولد در شرایط نامطلوب نگهداری (به ویژه دما و رطوبت بالا) رخ می دهد، یک تهدید جدی برای ایمنی غذایی و پایداری اقتصادی در مناطق وابسته به کشت برنج محسوب می شود و می تواند منجر به افزایش تلفات پس از برداشت تا ۵ تا ۱۵ درصد گردد. . در این پژوهش نقش ویژگی های بسته بندی جاذب در کاهش تجمع مایکوتوکسین ها مورد بررسی قرار گرفته است. ۱۲۰ نمونه برنج دانه بلند (Oryza sativa)، در چهار نوع بسته بندی (مبتنی بر سیلیکاژل، خاک رس، تقویت شده با نانوذرات، و شاهد) تحت شرایط کنترل شده (دمای ۲۵–۳۵ درجه سانتی گراد، رطوبت نسبی ۶۰–۹۰ درصد) به مدت شش ماه ذخیره شدند. سطوح مایکوتوکسین به صورت دو هفته یک بار با استفاده از کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا اندازه گیری شد و میزان رشد قارچ از طریق شمارش واحدهای تشکیل دهنده کلنی مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تحلیل داده ها نیز آزمون آنالیز واریانس دوطرفه و مدل سازی رگرسیونی با بهره گیری از نرم افزار R انجام شد. یافته ها نشان دادند که بسته بندی های تقویت شده با نانوذرات و سیلیکاژل توانستند سطوح مایکوتوکسین را تا حدود ۶۲ درصد کاهش دهند؛ به طوری که میانگین آفلاتوکسین به ۸/۱ µg/kg و فومونیسین به ۵/۳ µg/kg رسید، در حالی که در بسته بندی شاهد به ترتیب ۴/۱۲ و ۸/۹ µg/kg اندازه گیری شد (۰۰۱/۰ p <). همچنین، در بسته بندی های غیرجاذب همبستگی معنادار و قوی میان رطوبت و تجمع مایکوتوکسین مشاهده گردید (۰۱/۰=r، ۰/۸۹p<). این یافته ها بیانگر آن است که بسته بندی های جاذب پیشرفته از طریق مهار رشد قارچی، ایمنی غذایی را بهبود می بخشند و می توانند راهکارهای عملی برای کاهش مخاطرات بهداشتی و زیان های اقتصادی فراهم کنند؛ هرچند برای شناسایی گزینه های مقرون به صرفه تر، پژوهش های تکمیلی همچنان ضروری است.

کلیدواژه ها:

تجمع مایکوتوکسین ، بسته بندی جاذب ، برنج ذخیره شده ، رشد قارچی ، کنترل رطوبت