نقش آموزه های امام رضا علیه السلام در تحکیم نهاد خانواده و تربیت اجتماعی - سیاسی آن

امام رضا علیه السلام، در تداوم سیره پدران معصوم خویش، با تاکید بر اصول اخلاقی، معنوی و اجتماعی، نقشی بی بدیل در تبیین الگوهای تربیتی خانواده و جامعه ایفا نموده اند. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب های نظری علوم روز از جمله نظریه سرمایه اجتماعی(پاتنام)، یادگیری اجتماعی(بندورا)، نظام های اکولوژیک(برونفن برنر)، فرهنگ سیاسی(آلموند و وربا)، پداگوژی انتقادی(فریره)، اخلاق مراقبت(نادینگز) و ساخت یابی(گیدنز) و با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی و کاربست تحلیل مضمون، به واکاوی جایگاه خانواده و تربیت سیاسی-اجتماعی به مثابه هسته اولیه تربیت انسان، بر اساس سخنان، سیره و روایات منسوب به ایشان می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که آموزه های رضوی، فراتر از تربیت در حریم خانواده، به تقویت سرمایه اجتماعی و ترویج مشارکت سیاسی در جامعه منجر می شود. امام رضا علیه السلام با تاکید بر رهبری اخلاق مدار و مسئولیت پذیری شهروندان، الگویی برای تربیت اجتماعی و سیاسی ارائه می دهند که ارکان آن بر احترام متقابل، مردم سالاری اخلاقی، عدالت ورزی و مبارزه با ظلم استوار است. در پایان، پژوهش با توجه به چالش های معاصر در حوزه خانواده و تربیت اجتماعی-سیاسی، راهکارهای عملی برگرفته از سیره رضوی را جهت تقویت همبستگی خانوادگی، ارتقای مسئولیت پذیری جمعی و مقابله با بحران های اخلاقی در جوامع امروزی پیشنهاد می نماید.

کلیدواژه ها:

امام رضا علیه السلام ، خانواده ، تربیت اجتماعی ، تربیت سیاسی ، سیره رضوی ، اخلاق اسلامی