مسئولیت مدنی ناشی از ارائه دهندگان خدمات در فضای مجازی با تاکید بر فروشگاه های اینترنتی

با گسترش فضای تجارت الکترونیکی، فروشگاه های اینترنتی به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی روزمره شهروندان تبدیل شده اند. این تحول دیجیتال، علاوه بر فراهم آوردن سهولت دسترسی، کاهش هزینه های معاملاتی و تنوع انتخاب برای مصرف کنندگان، چالش های حقوقی نوینی از جمله مسئولیت مدنی فروشگاه ها در برابر کاربران و اشخاص ثالث ایجاد کرده است. هدف این پژوهش، بررسی مبانی، ارکان و مصادیق مسئولیت مدنی ناشی از فعالیت فروشگاه های اینترنتی و تطبیق آن با سایر ارائه دهندگان خدمات در فضای مجازی است. این مطالعه به شیوه توصیفی-تحلیلی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.نتایج نشان می دهد که مسئولیت مدنی فروشگاه های اینترنتی ماهیتی ترکیبی و چندلایه دارد و بر مبنای نظریه های مسئولیت مستقیم، مشارکتی و نیابتی قابل تبیین است. تحقق مسئولیت مستلزم احراز ضرر، فعل زیان بار و رابطه سببیت است. فروشگاه ها ممکن است در برابر اطلاعات و تبلیغات نادرست، کالاهای معیوب، نقض تعهدات قراردادی و نقض حریم خصوصی کاربران مسئول شناخته شوند. تطبیق و مقایسه با سایر ارائه دهندگان خدمات مجازی نشان می دهد که مسئولیت فروشگاه ها، برخلاف رساها، مدیران سایت ها و تولیدکنندگان محتوا، قراردادی و تجاری است و گستره آن فراتر از نقش فنی یا اطلاع رسانی سایر ارائه دهندگان است. مسئولیت مدنی فروشگاه های اینترنتی در فضای مجازی، ضمن تضمین حقوق کاربران، نیازمند تبیین دقیق چارچوب های قانونی، تقویت نظارت و تعیین حدود مسئولیت میان زنجیره ارائه دهندگان خدمات است. این مسئولیت چندلایه، امکان توسعه پایدار تجارت الکترونیکی و حفظ اعتماد عمومی در محیط دیجیتال را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، فروشگاه اینترنتی ، تجارت الکترونیکی ، فضای مجازی ، حمایت از مصرف کننده