بررسی نقش آموزش اخلاق در شکل گیری هویت اجتماعی و مسئولیت پذیری دانش آموزان

آموزش اخلاق در مدرسه یکی از سازوکارهای بنیادین برای شکل گیری هویت اجتماعی و تقویت مسئولیت پذیری در دانش آموزان به شمار می آید و می تواند به هم سویی نگرش ها، ارزش ها و رفتارهای اجتماعی در محیط یادگیری کمک کند. هدف این مقاله تبیین نقش آموزش اخلاق در فرایند جامعه پذیری و توضیح مسیرهایی است که از طریق آن ها دانش آموزان احساس تعلق، احترام به قواعد جمعی، همدلی، پاسخ گویی و مشارکت اجتماعی را در تجربه های روزمره مدرسه می آموزند. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و مقالات معتبر انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که اثرگذاری آموزش اخلاق به کیفیت فرهنگ مدرسه، الگو بودن معلم، عدالت در تعاملات، فرصت های مشارکت واقعی، شیوه های گفت وگو و حل تعارض، و سازگاری پیام های اخلاقی با رفتارهای جاری مدرسه وابسته است. همچنین روشن می شود که آموزش اخلاق زمانی به مسئولیت پذیری پایدار می انجامد که از سطح توصیه های کلی فراتر رفته و در قالب موقعیت های واقعی تصمیم گیری، تمرین خودتنظیمی، بازخورد سازنده، و ارزیابی کیفی مبتنی بر مشاهده و شواهد رفتاری اجرا شود. جمع بندی نتایج نشان می دهد طراحی برنامه های مدرسه محور و مشارکتی، همراه با توانمندسازی معلمان و همکاری خانواده، می تواند هویت اجتماعی مثبت و مسئولیت پذیری اجتماعی را در دانش آموزان تثبیت کند.

کلیدواژه ها:

آموزش اخلاق ، هویت اجتماعی ، مسئولیت پذیری ، جامعه پذیری ، فرهنگ مدرسه ، تربیت شهروندی