منظره سازی در نگارگری ایرانی( مطالعه موردی: سه دوره ایلخانی، آل جلایر، تیموری)

در این مقاله که با رویکردی عملی و تحلیلی تدوین شده است، موضوع «منظره سازی» در نگارگری ایرانی طی سه دوره ی مهم تاریخی، یعنی ایلخانی، آل جلایر و تیموری، مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی پژوهش، شناخت سیر تحول و تطور عناصر بصری و زیبایی شناختی در نگاره های شاخص این سه دوره و تحلیل چگونگی بازنمایی طبیعت و مناظر در آثار برجسته ی هنری است. برای دستیابی به این هدف، از هر دوره یک اثر شاخص انتخاب گردیده است؛ از دوره ی ایلخانی، شاهنامه ی دموت؛ از دوره ی آل جلایر، نسخه ی مصور کلیله و دمنه؛ و از دوره ی تیموری، شاهنامه ی بایسنقری. سپس از هر یک از این آثار پنج نگاره ی قابل تامل برگزیده شده و جزئیات بصری و ترکیب بندی آن ها به صورت عملی مورد تحلیل و بازآفرینی قرار گرفته است.در دوره ی آل جلایر، گرایش به روایت گری و جزئی نگری افزایش یافته و مناظر با دقت بیشتری در خدمت داستان پردازی قرار می گیرند. در دوره ی تیموری، اوج شکوفایی نگارگری ایرانی دیده می شود؛ جایی که منظره سازی با ترکیب بندی های پیچیده، رنگ های متنوع و هماهنگی میان عناصر انسانی و طبیعی به سطحی تازه از کمال هنری دست می یابد.