چگونه سرمایه فرهنگی خانواده، میدان تحصیلی دانش آموزان متوسطه را ساختار می بخشد؟

این مقاله با رویکردی نظری و تحلیلی، در پی واکاوی سازوکارهای پنهان و نمادینی است که از طریق آنها، سرمایه فرهنگی خانواده، موفقیت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه را ممکن یا محدود می سازد. با اتکا بر چارچوب نظری پیر بوردیو، استدلال می شود که تاثیر تعیین کننده این سرمایه، نه از مسیر حمایت مادی مستقیم، که عمدتا از طریق شکل دهی به عادت واره دانش آموز و اعطای مشروعیت نمادین در میدان مدرسه اعمال می گردد. مقاله با تشریح ابعاد سه گانه سرمایه فرهنگی (عینیت یافته، تجسم یافته و نهادینه شده) نشان می دهد که بعد تجسم یافته—شامل مهارت های زبانی، ذائقه فرهنگی و منش درونی شده—به عنوان اصلی ترین واسطه عمل کرده و امکان درک، تطابق و کنش موثر را در فضای آموزشی فراهم می آورد. در مقابل، فقدان این سرمایه، دانش آموز را با میدانی بیگانه و قواعدی نانوشته روبه رو می سازد که هزینه روانی تطابق با آن بسیار بالا است. در نهایت، این تحلیل به این جمع بندی رهنمون می شود که نابرابری پایدار تحصیلی، تا حد زیادی بازتولید ناآشکار یک امتیاز فرهنگی نامرئی است، امری که سیاست گذاری آموزشی صرفا کمی نگر را به چالش می طلبد.

کلیدواژه ها:

سرمایه فرهنگی ، عادت واره ، میدان مدرسه ، نابرابری آموزشی ، تحلیل کیفی