چالش های عدالت آموزشی و هویت فرهنگی در مدارس؛ مطالعه ای آسیب شناسانه با رویکرد تطبیقی

پژوهش حاضر با عنوان «چالش های عدالت آموزشی و هویت فرهنگی در مدارس؛ مطالعه ای آسیب شناسانه با رویکرد تطبیقی» به بررسی یکی از مهم ترین مسائل نظام آموزشی ایران می پردازد. مسئله ی اصلی تحقیق آن است که عدالت آموزشی در مدارس ایران عمدتا در سطح کمی و توزیعی مورد توجه قرار گرفته و کمتر به ابعاد کیفی و فرهنگی آن پرداخته شده است، در حالی که هویت فرهنگی دانش آموزان به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند تربیت، در بسیاری موارد نادیده گرفته شده و این امر موجب بحران های هویتی و کاهش انگیزه ی یادگیری می شود. هدف این پژوهش، تحلیل رابطه ی دوسویه ی عدالت آموزشی و هویت فرهنگی و شناسایی چالش های موجود در مدارس ایران با بهره گیری از رویکرد تطبیقی است تا نشان دهد که تحقق عدالت آموزشی بدون توجه به هویت فرهنگی ناقص خواهد بود. روش تحقیق به کاررفته، کتابخانه ای است و داده ها از طریق مطالعه ی منابع علمی و پژوهشی معتبر ایرانی و مقایسه با تجربه ی کشورهای چندفرهنگی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که بی توجهی به زبان مادری و فرهنگ محلی دانش آموزان موجب افت تحصیلی و احساس بیگانگی آنان با مدرسه می شود و تمرکز بیش از حد بر هویت دینی و ملی بدون توجه به هویت های محلی و قومی، شکاف فرهنگی میان مدرسه و جامعه را افزایش داده است. همچنین مقایسه با نظام های آموزشی پیشرفته نشان می دهد که توجه به هویت های متنوع فرهنگی می تواند عدالت آموزشی را در سطحی عمیق تر محقق سازد. در نتیجه، این پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست های آموزشی ایران، توجه به زبان مادری و فرهنگ محلی، و طراحی برنامه های چندفرهنگی در مدارس تاکید دارد تا عدالت آموزشی و هویت فرهنگی به طور همزمان و در تعامل با یکدیگر تحقق یابند.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، هویت فرهنگی ، مدارس ایران ، آسیب شناسی تربیتی ، مطالعه تطبیقی