هوش مصنوعی به مثابه آینه شناخت: تحلیل تاثیر فناوری های هوشمند بر خودآگاهی یادگیرندگان در مسیر رشد تحصیلی

در سال های اخیر، ورود گسترده فناوری های هوشمند و سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی به نظام های آموزشی، صرفا به تغییر ابزارهای یاددهی–یادگیری محدود نمانده، بلکه به تدریج بر ساحت های عمیق تر تجربه یادگیری، از جمله خودآگاهی شناختی، تنظیم هیجانی و هویت تحصیلی یادگیرندگان تاثیر گذاشته است. برخلاف رویکردهای کارکردگرایانه که هوش مصنوعی را صرفا ابزاری برای بهینه سازی عملکرد تحصیلی می دانند، این مقاله با اتخاذ رویکردی تحلیلی–تفسیری، هوش مصنوعی را به مثابه «آینه شناخت» در نظر می گیرد؛ آینه ای که از طریق بازخوردهای مستمر، تحلیل داده های یادگیری و شخصی سازی مسیر آموزش، تصویر تازه ای از توانایی ها، ضعف ها و سبک های یادگیری به یادگیرنده ارائه می دهد.مسئله اصلی پژوهش آن است که این بازنمایی های فناورانه چگونه بر شکل گیری خودآگاهی یادگیرندگان اثر می گذارند و آیا این تاثیر به تعمیق فهم از خویشتن یادگیرنده منجر می شود یا صرفا نوعی خودادراکی الگوریتمی و تقلیل یافته ایجاد می کند. مقاله با تکیه بر ادبیات روان شناسی شناختی، نظریه های فراشناخت، و دیدگاه های فلسفه تعلیم وتربیت، نشان می دهد که فناوری های هوشمند می توانند هم زمان نقشی دوگانه ایفا کنند: از یک سو، زمینه ساز تقویت خودتنظیمی، بازاندیشی در فرایند یادگیری و افزایش مسئولیت پذیری تحصیلی باشند، و از سوی دیگر، در صورت فقدان هدایت تربیتی، به وابستگی شناختی و تضعیف قضاوت درونی یادگیرنده بینجامند.نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که تاثیر مثبت هوش مصنوعی بر خودآگاهی تحصیلی، نه ذاتی فناوری، بلکه وابسته به چارچوب های تربیتی، نوع طراحی بازخوردها و میزان مداخله آگاهانه معلم است. از این رو، مقاله پیشنهاد می کند که آموزش هوشمند باید از سطح تحلیل داده ها فراتر رفته و به طراحی تجربه های یادگیری معنا محور با هدف پرورش خودآگاهی انسانی توجه ویژه داشته باشد.کلیدواژه ها

کلیدواژه ها:

خودآگاهی شناختی ، فراشناخت ، بازخورد هوشمند ، یادگیری داده محور ، هویت تحصیلی ، تنظیم خودراهبر یادگیری ، بازنمایی الگوریتمی یادگیری ، تجربه شناختی یادگیرنده