مطالعه ارتباط حس مکان با تزیینات خوون چینی در خانه های سنتی شوشتر

توقعات و نیازهای انسان با تاثیرهایی که از شیوه زندگی و مکان زیست در برگرفته، باعث شده که معماران همواره در طراحی و برنامه ریزی، به حس مکان، جهت کیفیت فضاها و محیط آنها اهمیت ویژه ای دهند. همانند دیگر شهرهای صاحب سبک معماری در خوزستان، معماران سنتی شهرستان شوشتر در چارچوب تزیینات معماری با ترکیب هندسه در معماری و تاکید بر بکارگیری تقارن و مرکز گرایی بی شمار با قطاع های ساده آجری، به گسترش و تنوع هنر آجر کاری (خوون چینی) در قالب نقوش هندسی، گیاهی و کتیبه در بناها پرداخته اند. از آنجایی که سهم مطالعه آجر کاری در خصوص شوشتر بسیار کوتاه است، در این پژوهش با استفاده از روش مشاهده اسنادی و به شیوه جمع آوری اطلاعات تحقیق میدانی و کتابخانه ای، به بررسی تزیینات آجری و خوون چینی بناها در شوشتر پرداخته و در نهایت از برداشت های انجام شده به گونه شناسی خوون ها و نقوش، بر اساس اجزای تکرار شده آنها می پردازیم. نتیجه این پژوهش نشان می دهد که در شوشتر سعی شده است که با ایجاد تزیینات خوون چینی و استفاده از شکل ها و انواع آجرها در قالب تحقق عینی حس مکان، به فضاهای معماری شخصیت دهند و موجب شکل گیری سبکی از معماری شده که از سایر جاها متمایز شده اند. بدین ترتیب در این مکان ابعاد گوناگونی از چشم انداز شکل گرفته و حس محلیت خاصی را با بهره مندی از طرح های هندسی و اسماء جلاله و... ایجاد کرده اند.

کلیدواژه ها:

شوشتر ، حس مکان ، آجر ، خوون چینی