گونه شناسی نقوش حیوانی کاشی های لاجوردی دوره ایلخانی

کاشی کاری یکی از زیباترین و عرفانی ترین شاخه های هنر در دوره ایلخانی است که با حمایت هنرمندان برجسته و متعهد، پیشرفت چشمگیری را تجربه کرد. این پیشرفت به حدی بود که حتی دو قرن پس از آن، این دوره به عنوان یکی از برجسته ترین دوره های پیشرفت و تعالی کاشی کاری در جهان شناخته می شود. تحولات هنر کاشی کاری در عصر ایلخانی به صورت تدریجی نبود، بلکه همراه با تغییرات سریع و تا حدودی بنیادین صورت گرفت. در قرن ششم هجری، کاشی های لعاب دار فیروزه ای و لاجوردی محبوبیت فراوانی یافتند و به طور گسترده در کنار آجرهای بدون لعاب به کار گرفته شدند. در این دوره، کاشی های لاجوردی با اشکال متنوعی همچون چلیپایی، شش ضلعی، پنج ضلعی، ستاره های هشت پر، هشت ضلعی و فرم های نامتقارن ساخته شدند. نقوش متعددی که دارای جایگاه فکری و هنری در ایران قبل از اسلام تا دوره ایلخانی بودند، برخی به دلیل نگرش ویژه اسلام به چگونگی نقوش، برای سال ها در عرصه هنر ایران حضور نداشتند. با تاسیس حکومت ایلخانی، این نقوش به طور چشمگیری حضور خود را بازیافتند. هدف این پژوهش، شناخت مفاهیم نقوش حیوانی به کار رفته در کاشی های لاجوردی این دوره است. این تحقیق با روش توصیفی و تحلیلی انجام شده و درصدد پاسخ به این پرسش است که نقوش حیوانی به کار رفته در کاشی های دوره ایلخانی، چه مفاهیمی را القا می کنند و تحت تاثیر چه فرهنگ هایی بوده اند. نتایج این تحقیق نشان می دهد که هر یک از نقوش حیوانی به کار رفته در کاشی های لاجوردی، مفاهیم و مظاهر خاصی را القا می کنند. از جمله این نقوش می توان به غزال دونده، ماهی و پرندگان اشاره کرد.

کلیدواژه ها:

گونه شناسی نقوش ، نقوش حیوانی ، کاشی لاجوردی ، دوره ایلخانی