تاثیر بحران مالی بر رفتارهای اجتناب مالیاتی با نقش میانجی مدیریت سود در شرکت های پذیرفته شده در بازار بورس عراق

هدف: هدف تحقیق حاضر بررسی نقش میانجی مدیریت سود بر رابطه بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار عراق می باشد.

روش: در پژوهش حاضر با توجه به اینکه برای گردآوری اطلاعات از مشاهده، آزمایش، و برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری و معیارهای پذیرفته شده استفاده شده، از نظر هدف، پژوهشی بنیادی- تجربی است. همچنین با توجه به اینکه پژوهش حاضر درصدد بررسی اثر متغیرها بر یکدیگر است، یک پژوهش همبستگی می باشد. از لحاظ نوع داده ها، اسنادی بوده و از لحاظ زمان اجرا، پس رویدادی است. برای آزمون فرضیه ها، از داده های ترکیبی (سال- شرکت) با ماهیت گذشته نگر استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه شامل همه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار عراق طی سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ بودند، که از بین این شرکت ها، ۴۱ شرکت به عنوان نمونه آماری به روش حذف سیستماتیک انتخاب شدند. برای آزمون سه فرضیه اول تحقیق از روش رگرسیون چندگانه با استفاده از داده های ترکیبی و برای فرضیه چهارم از روش بارون و کنی (۱۹۸۶)، و آزمون سوبل نیز برای بررسی تاثیر میانجی گری متغیر مدیریت سود بر رابطه بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی مورد استفاده قرار گرفت.

یافته ها: بحران مالی بر اجتناب مالیاتی شرکت تاثیر مثبت و معنی داری دارد. همچنین بحران مالی، تاثیر مثبت و معنی داری بر مدیریت سود ندارد. مدیریت سود بیشتر، اجتناب مالیاتی شرکت را به شکل معنی داری افزایش می دهد. نقش میانجی گری مدیریت سود در رابطه بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی مورد تایید قرار نگرفت. در نتیجه تنها فرضیه های اول و سوم پژوهش حاضر تایید شدند.

نتیجه گیری: با توجه به اینکه فرضیه دوم که یکی از پیش شرط های تایید فرضیه چهارم پژوهش است، مورد تایید قرار نگرفت، لذا نمی توان نقش میانجی گری مدیریت سود را در رابطه بین بحران مالی و اجتناب مالیاتی پذیرفت. فرضیه دوم تحقیق بیان می دارد که بحران مالی، مدیریت سود را افزایش می دهد، در صورتی که در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار عراق این فرضیه تایید نشد؛ زیرا ممکن است مدیران در شرایط بحران مالی به جای مدیریت سود از ابزارهایی مانند مدیریت سیاست مالیاتی شرکت، معافیت های مالیاتی، کاهش و صرفه جویی واقعی در هزینه ها، مدیریت افزایش فروش از طریق بازاریابی و... یا روش های دیگری استفاده نمایند.

کلیدواژه ها:

بحران مالی ، رفتار اجتناب مالیاتی ، مدیریت سود ، بازار بورس عراق.