سازوکارهای روانشناختی بازسازی هویت پس از شکست تحصیلی

هدف این مطالعه تبیین و یکپارچه سازی سازوکارهای روانشناختی دخیل در بازسازی هویت افراد پس از تجربه شکست تحصیلی از طریق مرور کیفی ادبیات علمی است. این پژوهش با رویکرد مروری کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون انجام شد. داده ها صرفا از طریق مرور نظام مند متون علمی گردآوری گردید و ۱۹ مقاله واجد معیارهای ورود، به عنوان واحد تحلیل انتخاب شدند. فرایند انتخاب منابع تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده های متنی استخراج شده از مقالات در نرم افزار NVivo نسخه ۱۴ سازمان دهی و با استفاده از کدگذاری باز و مقوله بندی مفهومی تحلیل شدند. تمرکز تحلیل بر شناسایی الگوهای مشترک، روابط میان مفاهیم و استخراج مضامین هسته ای مرتبط با بازسازی هویت پس از شکست تحصیلی بود. یافته ها نشان داد بازسازی هویت فرایندی چندبعدی و تعاملی است که از چهار سازوکار اصلی تشکیل می شود: پردازش هیجانی سازگارانه شکست، بازتعریف شناختی خود و معنا بخشی به تجربه ناکامی، بهره گیری از منابع بین فردی و اجتماعی حمایتگر، و به کارگیری راهبردهای کنش مندانه مانند خودبازتابی، تنظیم اهداف و خودتنظیمی. تعامل این سازوکارها زمینه گذار از هویت شکننده و عملکردمحور به هویتی انعطاف پذیر، رشد محور و منسجم را فراهم می سازد. نتایج نشان می دهد شکست تحصیلی لزوما پیامدی آسیب زا نیست و در صورت وجود پردازش هیجانی، شناختی و اجتماعی مناسب می تواند به فرصتی برای رشد و تحول هویتی تبدیل شود؛ ازاین رو توجه به این سازوکارها برای طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره ای ضروری است. هدف این مطالعه تبیین و یکپارچه سازی سازوکارهای روانشناختی دخیل در بازسازی هویت افراد پس از تجربه شکست تحصیلی از طریق مرور کیفی ادبیات علمی است. این پژوهش با رویکرد مروری کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون انجام شد. داده ها صرفا از طریق مرور نظام مند متون علمی گردآوری گردید و ۱۹ مقاله واجد معیارهای ورود، به عنوان واحد تحلیل انتخاب شدند. فرایند انتخاب منابع تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. داده های متنی استخراج شده از مقالات در نرم افزار NVivo نسخه ۱۴ سازمان دهی و با استفاده از کدگذاری باز و مقوله بندی مفهومی تحلیل شدند. تمرکز تحلیل بر شناسایی الگوهای مشترک، روابط میان مفاهیم و استخراج مضامین هسته ای مرتبط با بازسازی هویت پس از شکست تحصیلی بود. یافته ها نشان داد بازسازی هویت فرایندی چندبعدی و تعاملی است که از چهار سازوکار اصلی تشکیل می شود: پردازش هیجانی سازگارانه شکست، بازتعریف شناختی خود و معنا بخشی به تجربه ناکامی، بهره گیری از منابع بین فردی و اجتماعی حمایتگر، و به کارگیری راهبردهای کنش مندانه مانند خودبازتابی، تنظیم اهداف و خودتنظیمی. تعامل این سازوکارها زمینه گذار از هویت شکننده و عملکردمحور به هویتی انعطاف پذیر، رشد محور و منسجم را فراهم می سازد. نتایج نشان می دهد شکست تحصیلی لزوما پیامدی آسیب زا نیست و در صورت وجود پردازش هیجانی، شناختی و اجتماعی مناسب می تواند به فرصتی برای رشد و تحول هویتی تبدیل شود؛ ازاین رو توجه به این سازوکارها برای طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره ای ضروری است.

کلیدواژه ها:

شکست تحصیلی ، بازسازی هویت ، پردازش هیجانی ، معنا بخشی ، تاب آوری تحصیلی