زمینه های ادراک عدالت آموزشی از دیدگاه یادگیرندگان: یک مرور کیفی

هدف این مطالعه تبیین و یکپارچه سازی زمینه ها و مولفه های ادراک عدالت آموزشی از منظر یادگیرندگان بر اساس شواهد کیفی موجود در ادبیات علمی است. این پژوهش از نوع مروری کیفی با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. داده ها صرفا از طریق مرور هدفمند متون علمی گردآوری گردید و ۱۳ مقاله واجد شرایط که به تجربه و ادراک یادگیرندگان از عدالت آموزشی پرداخته بودند، انتخاب شد. فرآیند انتخاب تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار NVivo نسخه ۱۴ و از طریق کدگذاری باز، مقوله بندی مفهومی و مقایسه مداوم انجام گرفت. نتایج نشان داد ادراک عدالت آموزشی مفهومی چندبعدی است که در چهار حوزه اصلی شکل می گیرد: عدالت ساختاری و نهادی، عدالت تعاملی و بین فردی، عدالت رویه ای در فرآیندهای آموزشی و عدالت ادراک شده در پیامدها و نتایج تحصیلی. یادگیرندگان عدالت را نه تنها در سطح سیاست ها و منابع، بلکه در کیفیت تعاملات انسانی، شفافیت و ثبات رویه ها، مشارکت در تصمیم گیری و تناسب میان تلاش و نتایج تجربه می کنند. ضعف در هر یک از این سطوح می تواند ادراک کلی عدالت آموزشی را تضعیف کند. یافته ها نشان می دهد تحقق عدالت آموزشی مستلزم توجه هم زمان به ساختارها، فرآیندها و روابط انسانی در محیط های یادگیری است و ادراک یادگیرندگان باید به عنوان شاخصی کلیدی در ارزیابی و اصلاح نظام های آموزشی مدنظر قرار گیرد. هدف این مطالعه تبیین و یکپارچه سازی زمینه ها و مولفه های ادراک عدالت آموزشی از منظر یادگیرندگان بر اساس شواهد کیفی موجود در ادبیات علمی است. این پژوهش از نوع مروری کیفی با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. داده ها صرفا از طریق مرور هدفمند متون علمی گردآوری گردید و ۱۳ مقاله واجد شرایط که به تجربه و ادراک یادگیرندگان از عدالت آموزشی پرداخته بودند، انتخاب شد. فرآیند انتخاب تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار NVivo نسخه ۱۴ و از طریق کدگذاری باز، مقوله بندی مفهومی و مقایسه مداوم انجام گرفت. نتایج نشان داد ادراک عدالت آموزشی مفهومی چندبعدی است که در چهار حوزه اصلی شکل می گیرد: عدالت ساختاری و نهادی، عدالت تعاملی و بین فردی، عدالت رویه ای در فرآیندهای آموزشی و عدالت ادراک شده در پیامدها و نتایج تحصیلی. یادگیرندگان عدالت را نه تنها در سطح سیاست ها و منابع، بلکه در کیفیت تعاملات انسانی، شفافیت و ثبات رویه ها، مشارکت در تصمیم گیری و تناسب میان تلاش و نتایج تجربه می کنند. ضعف در هر یک از این سطوح می تواند ادراک کلی عدالت آموزشی را تضعیف کند. یافته ها نشان می دهد تحقق عدالت آموزشی مستلزم توجه هم زمان به ساختارها، فرآیندها و روابط انسانی در محیط های یادگیری است و ادراک یادگیرندگان باید به عنوان شاخصی کلیدی در ارزیابی و اصلاح نظام های آموزشی مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، ادراک عدالت ، یادگیرندگان ، مرور کیفی ، تحلیل محتوای کیفی