بررسی ابیات فارسی حکاکی شده با طلا و نقره در آثار فلزی تیموری

کتیبه های فارسی که بر روی آثار فلزی ایرانی حکاکی شده اند، از قرن دوازدهم میلادی آغاز و تا دوره تیموری گسترش یافتند. این کتیبه ها در ابتدا در ارتباط با کاربرد خاص اشیاء به کار می رفتند و اغلب شامل ابیاتی از شاعران بزرگ فارسی بودند. اولین نمونه تاریخ گذاری شده از اشعار فارسی که بر روی آثار فلزی ثبت شده، ظرفی در تفلیس است که متعلق به سال ۵۷۷ هجری (۱۱۸۱ میلادی) می باشد. از آن زمان به بعد، این کتیبه ها در قرن های ۱۵ و ۱۶ میلادی به طرز چشمگیری افزایش یافتند. در این دوره، شاعران بزرگی چون سعدی، حافظ، قاسم الانوار، صالحی و جامی اشعار خود را بر روی ظروف فلزی حک می کردند. این کتیبه ها نه تنها به زیبایی آثار فلزی افزوده، بلکه به درک و کاربرد آن ها نیز اشاره داشتند. برای مثال، اشعاری که به عملکرد ظرف اشاره می کنند، مانند سطل هایی که در شعر خود به آب و کارکرد آن اشاره دارند. همچنین، ابیاتی که به ویژگی های خاص ظرف یا استفاده آن در زندگی روزمره پرداخته اند، در کتیبه ها مشاهده می شود. این روند، به ویژه در دوران تیموری و در شهرهای هرات و شیراز که محافل ادبی و هنری زیادی در آن ها فعالیت می کردند، رواج داشت. اشعار فارسی حک شده بر روی این اشیاء، نقش مهمی در انتقال فرهنگ و ادبیات فارسی ایفا کردند و همچنان در مجموعه های هنری باارزش به نمایش گذاشته می شوند.

کلیدواژه ها:

کتیبه های فلزی ، شعر فارسی ، تیموری ، حافظ ، سعدی