حمایت از داده های غیرنظامیان در مخاصمات سایبری: تحلیلی بر مبنای قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه

گسترش مخاصمات مسلحانه در فضای سایبری، به ویژه حملات علیه زیرساخت های اطلاعاتی و شبکه های حیاتی، موجب شکل گیری چالش های نوینی در زمینه حمایت از داده های غیرنظامیان شده است. ویژگی های فنی عملیات های سایبری از جمله ناشناسی عاملان، فرامرزی بودن و هم پوشانی اهداف نظامی و غیرنظامی، اجرای موثر قواعد کلاسیک حقوق بین الملل بشردوستانه را با دشواری مواجه کرده است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که داده های غیرنظامیان در چارچوب قواعد موجود حقوق بین الملل بشردوستانه به ویژه اصول تفکیک، تناسب و احتیاط تا چه حد از حمایت حقوقی برخوردارند و چه الزامات جدیدی برای دولت ها و سایر بازیگران در این زمینه قابل استنباط است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و تطبیقی، اسناد الزام آور بین المللی، نظرات تفسیری کمیته بین المللی صلیب سرخ (ICRC) و قواعد مندرج در راهنمای تالین ۲.۰ را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که داده های غیرنظامیان به مثابه دارایی های غیرنظامی مشمول حمایت عام از اشخاص و اموال غیرنظامی اند و هرگونه حمله سایبری که موجب نابودی، تغییر یا افشای غیرمجاز این داده ها شود، می تواند نقض جدی حقوق بین الملل بشردوستانه تلقی گردد. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که تضمین حمایت موثر از داده های غیرنظامیان مستلزم بازنگری در تعریف «هدف نظامی» در فضای سایبری، تقویت همکاری های فنی و حقوقی میان دولت ها و توسعه سازوکارهای جبران خسارات داده محور است.

کلیدواژه ها:

حقوق بین الملل بشردوستانه ، داده های غیرنظامیان ، مخاصمات سایبری ، حمایت از غیرنظامیان ، مسئولیت دولت ها