ارزیابی اثربخشی اقدامات قضایی تربیتی دادگاه های اطفال؛ نمونه پژوهی استان مازندران

نظام عدالت کیفری ایران با در نظر گرفتن شرایط خاص بزهکاری اطفال و نوجوانان پاسخ های متعددی را در واکنش به جرایم ارتکابی توسط آنان پیش بینی کرده و به کار می گیرد. بدین ترتیب در کنار مجازات به معنای خاص خود اقدامات تامینی و تربیتی در نظر گرفته شده اند. اقدامات تربیتی هر چند که در زمینه پیشگیری از تکرار جرم هدف مشترکی را دنبال می کنند اما تاکید اصلی آنها بر تربیت اطفال بزهکار است. هدف اصلی این مقاله بررسی چگونگی اتخاذ اقدامات تربیتی توسط قضات دادگاه های اطفال و شرایط اجرایی آنها با رویکرد ارزیابی اثربخشی است، به جهت دسترسی آسان تر به داده های میدانی مرتبط با این موضوع استان مازندران به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شده است. نتایج نشان می دهد که ارزیابی وضعیت موجود اجرای اقدامات تربیتی، حاکی از اثربخشی محدود این اقدامات در غیاب نهادها و ساز و کارهای تخصصی جهت آماده سازی، اجرا، نظارت بر اجرا و ارزیابی تصمیمات تربیتی است. اجرای غیرکارشناسانه برخی از اقدامات تربیتی نه تنها ممکن است آنها را از اهداف اصلی تربیتی دور کند، بلکه می تواند به آنها جنبه تنبیهی بدهد. برای بهبود اثربخشی این اقدامات، می توان با بهره گیری از رهنمودهای بین المللی و تجربه های موفق در سایر کشورها، راهکارهای موثری را در نظر گرفت. این رویکرد می تواند به تضمین اجرای صحیح و موثر تصمیمات تربیتی و دستیابی به اهداف بازپروری و اصلاح بزهکاران کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

مسئولیت کیفری ، اقدام تربیتی ، تناسب اقدامات تربیتی ، کیفیت اجرا احکام صادره ، مصلحت طفل