بررسی تطبیقی ارزش اثباتی صدا و فیلم ضبط شده از منظر قانون ایران و آمریکا

از دیرباز در جوامع مختلف برای اثبات ادعاهای خود از ادله هایی نظیر: سند، شهادت، اقرار، سوگند و غیره استفاده می کنند. اما با توجه به پیشرفت های چشمگیر فناوری های ضبط صدا و تصویر، این تکنولوژی ها به ابزاری رایج و قابل توجه در ارائه مدارک در محاکم قضائی تبدیل شده اند. در این راستا، پذیرش صدا و فیلم های ضبط شده به عنوان مدارک اثباتی در دادگاه ها، تحت تاثیر چارچوب های قانونی و رویه های قضائی خاص هر کشور قرار دارد. نوشته حاضر به بررسی تطبیقی ارزش اثباتی صدا و فیلم های ضبط شده در دو نظام حقوقی ایران و ایالات متحده آمریکا می پردازد. در نظام حقوقی ایران، موضوع پذیرش مدارک صوتی و تصویری تحت تاثیر قوانین مختلفی مانند قانون آیین دادرسی مدنی و قانون آیین دادرسی کیفری قرار دارد. طبق این قوانین، ضوابطی برای پذیرش این نوع از مدارک وجود دارد که در موارد خاص، به ویژه در پرونده های کیفری، به صحت و اعتبار آن ها توجه ویژه ای می شود. همچنین، در رویه قضائی ایران، در برخی مواقع قضات به دلیل مشکلات مرتبط با اثبات اصالت و احتمال تغییر یا دستکاری در فیلم و صداهای ضبط شده، به سختی این مدارک را می پذیرند. در مقابل، در نظام حقوقی ایالات متحده، پذیرش صدا و فیلم های ضبط شده به عنوان مدارک، تحت اصول قانونی خاصی مانند «قاعده ۸۰۳» قانون شواهد فدرال قرار دارد که شرایط خاصی برای اعتبار این مدارک در محاکمات فراهم می آورد. علاوه بر این، در آمریکا استفاده از فناوری های نوین مانند نرم افزارهای تشخیص تغییرات در ویدئوها و صداها، به افزایش دقت و صحت این مدارک کمک کرده است و قضات در بسیاری از مواقع به دلیل وجود چنین ابزارهایی، اعتماد بیشتری به این نوع از مدارک دارند. این نوشته، ضمن مقایسه تطبیقی قوانین و رویه های قضائی در این دو کشور، به بررسی چالش ها و مشکلاتی می پردازد که در پذیرش صدا و فیلم های ضبط شده به عنوان دلایل اثباتی در دادگاه ها وجود دارد. همچنین، به تاثیر فناوری های نوین در صحت سنجی این مدارک و نحوه مواجهه هر دو کشور با مساله دستکاری در این نوع مدارک پرداخته می شود. هدف این تحقیق، روشن ساختن نقاط قوت و ضعف هر دو نظام حقوقی در پذیرش این نوع مدارک و ارائه راهکارهایی برای بهبود استفاده از این ابزارهای نوین در دادرسی ها است.

کلیدواژه ها:

اعتبار صدا و فیلم ضبط شده ، ادله اثبات دعوا ، حریم خصوصی ، طریق تحصیل دلیل