تحلیل تطبیقی فقهی و حقوقی افراز، تفکیک و تقسیم فائزه مهرور گازار

تفکیک و افراز از مفاهیم مهم در حقوق اموال غیر منقول به شمار می روند که هر یک دارای آثار و ماهیت حقوقی متفاوتی هستند. تفکیک به معنای تقسیم مال غیر منقول به قطعات کوچکتر است و می تواند در مورد ملکی که دارای مالک واحد است نیز صورت گیرد، در حالی که افراز ناظر بر اموالی است که دارای حالت اشاعه بوده و میان چند مالک مشاع قرار دارد. در تفکیک، رضایت و تراضی مالکان شرط اصلی انجام عمل است، اما در افراز، به دلیل عدم توافق و وجود اختلاف میان شرکا، هدف از اقدام، پایان دادن به حالت اشتراک و تعیین سهم مشخص هر شریک است. بررسی های این تحقیق نشان می دهد که در فقه اسلامی، مفهومی مستقل تحت عنوان «افراز» وجود ندارد و آنچه در فقه مورد اشاره قرار گرفته بیشتر با مفهوم «تفکیک» شباهت دارد و واژه افراز عمدتا در سال های اخیر در ادبیات حقوق ثبت به کار گرفته شده است. در این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی، ضمن تبیین مفاهیم و ماهیت حقوقی تفکیک، افراز و تقسیم، به بررسی وجوه افتراق و اشتراک آنها پرداخته شده و تلاش گردیده است تا ارتباط میان مفاهیم فقهی و حقوقی این مباحث مورد تحلیل قرار گیرد. نتایج تحقیق نشان می دهد که درک صحیح از تمایزات این مفاهیم، به ویژه از منظر فقهی و ثبتی، در حل اختلافات ملکی و تنظیم اسناد رسمی نقش بسزایی دارد و می تواند مبنای استواری برای تدوین مقررات دقیق تر در زمینه مالکیت مشاع و تقسیم املاک فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

افراز ، تفکیک ، تقسیم ، نظریه معامله ، نظریه تمییز حق ، اقاله