بررسی زمانی اثر پذیری جغرافیای کهگیلویه و بویراحمد از نوسانات اقلیمی

یکی از چالشهای اساسی که در قرن حاضر زندگی بشر را تهدید می کند، تغییرات آب و هوایی است. از جمله اثرات بالقوه تغییرات آب و هوا، تغییر در توزیع زمانی و مکانی بارش است. تاثیر میزان بارش در وقوع یا عدم وقوع خشکسالی و دوره های خشک بسیار موثر است و سبب نوسان طول دوره های خشک در یک مکان می شود. بنابراین شناخت مکانیسم رفتاری متغیرهای اقلیمی مانند دما و بارش در یک گستره جغرافیایی از اهمیت خاصی برخوردار است. در این پژوهش بارش به عنوان پرنوسان ترین متغیر اقلیمی انتخاب و رفتار آن مورد تحلیل قرار گرفت. به این منظور ابتدا به بررسی وضعیت اقلیمی استان گذشته پرداخته شد و سپس دورنمای این تغییرات در اقلیم میانی دهه (۲۰۵۰) با استفاده از مدل های پیش یابی تغییر اقلیم مورد واکاوی قرار گرفت. برای این کار نخست سری داده های بارش از دوره آماری ۱۹۹۵-۲۰۱۷، مربوط به ۲۴ ایستگاه هواشناسی تهیه و به ماتریس قابل اجرا تبدیل و سپس پهنه های مربوطه در گستره استان ترسیم گردید. برای پیش یابی رفتار اقلیم در آینده از سناریوهای مدل HADGEMES استفاده شد. نتایج حاکی از آن است که پهنه های مرطوب شمال و شمال شرق استان مانند سیسخت یاسوج کاکان بیشترین کاهش را در میزان بارش (۱۹ درصد)، و مناطق جنوب و جنوب شرق استان مانند، گچساران امامزاده جعفر، باشت، باباکلان و لیشتر کمترین کاهش را در میزان بارندگی (۱۵ درصد) تجربه خواهند کرد. به تبع این وضعیت پهنه های مرطوب به سمت خشکی بیشتر خواهند رفت و مرز مناطق خشک به سمت جبهه شمالی استان گسترش خواهد یافت. در واقع بخشی از این نوسانات اقلیمی در ارتباط با شرایط توپوگرافی خاصی است که این استان دارد.

کلیدواژه ها:

بارش ، تغییر اقلیم ، خشکسالی ، دوره های خشک ، سری زمانی ، کهگیلویه و بویراحمد