نگاه مردم شناسانه به نقوش گلیم عشایر ایل بویراحمد با تاکید بر تاثیرات محیط جغرافیایی بر نقوش گلیم

گلیم به عنوان یکی از کهن ترین دست بافتهای مردم ایلات هفت گانه کهگیلویه و بویراحمد (به ویژه ایل بویراحمد) همواره در درون خویش نقوشی داشته است که با بررسی دقیق آنان به بخشی از آداب و رسوم، تاریخ، هویت و نوع نگاه انسان شناختی مردم این خطه پی برده می شود. این پژوهش با جمع آوری تصاویر مختلفی از بافته ها و نقوش ایل بویراحمد انجام شده است. با بررسی رویکرد مردم شناسی، زیبایی شناسی و ارتباط این نقوش با اعتقادات و باورهای مردم به این نتایج رسیدیم که مردم این منطقه به دلیل زندگی بی آلایشی که دارند از نقوش ساده در دست بافته هایشان به خصوص گلیم استفاده می کنند. نقوش دست بافته های ایل بویراحمد از فرمهای هندسی گوشه دار، تصویر حیوانات، گیاهان، پرندگان و تصویر وسایل ابتدایی برای استفاده در زندگی روزانه بافنده است. همچنین دست بافته ها از تصاویری تشکیل می شوند که کاملا حاصل تراوش فکری بافنده بوده و حتی در بعضی مواقع، تصاویر دست بافته ها نشان دهنده برداشت بافنده از محیط زندگی و بعضا آرزوی او است. معمولا نقشهای آنها که به صورت اشکالی موزون بر بافته هایشان جان می گیرد بر اشیای زندگی آنها نقش می بندد، همچنین تجلی گاه اندیشه، ذوق هنر و احساس انسان ساکن این سرزمین است که با خود آنها، شیوه زندگی شان و اندیشه کمال خواهی آنها ارتباط تنگاتنگ دارد. در دست بافته های ایل بویراحمد نوعی تعادل از رنگ، نقشه های مثبت، منحنی و متقارن دیده می شود که هماهنگی یا تضادی دلپذیر در ترکیب بندی پدید می آورد. برای جمع آوری اطلاعات از روش تحقیق کتابخانه ای و تصویربرداری استفاده شده است و در نهایت نتایج نشان داد که هر کدام از نقوش در دست بافته های ایل بویراحمد کاربرد و معانی فرهنگی خاصی دارند. در این مقاله سعی شده با نگاهی مردم شناسانه، نقوش گلیم عشایری ایل بویراحمد تجزیه و تحلیل شود.

کلیدواژه ها:

بویر احمد ، دست بافته ها ، گلیم ، نقوش