معرفی مدل های چند حالته در تحلیل بقا و ارایه مثال کاربردی به منظور بررسی عوامل مرتبط با تغییر وضعیت دریافت کنندگان پیوند قلب: یک مقاله مروری

مقدمه: پژوهش حاضر به معرفی و کاربرد مدل های چند حالته در تحلیل بقا برای بررسی عوامل موثر بر تغییر وضعیت دریافت کنندگان پیوند قلب پرداخت. مدل های چند حالته به طور رایج به منظور توصیف مسیر پیشرفت بیماری استفاده می شوند و پیچیدگی آن ها به تعداد حالات و انتقال های ممکن بستگی دارد. این مدل ها امکان بررسی تاثیر متغیرهای کمکی بر احتمال انتقال بین حالت های مختلف بیماری را فراهم می کنند. روش ها: در جهت تبیین فرایند عملکرد مدل، از اطلاعات بیماران دریافت کننده پیوند قلب برگرفته از مقاله ی Sharples و همکاران استفاده شد. بر اساس این داده ها، پیشرفت بیماری در چهار حالت مختلف شامل حالت ۱ (سلامت)، حالت ۲ (بیماری قلبی خفیف/ متوسط)، حالت ۳ (بیماری قلبی شدید) و حالت ۴ (مرگ) با هدف پیشرفت سیر بیماری و انتقال بیماران از یک حالت به حالات بعدی جمع آوری گردید. جهت دستیابی به نتایج مطلوب، مدل های رگرسیون Cox و رگرسیون Cox طبقه بندی شده مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: در این مطالعه، از داده های ۶۲۲ بیمار دریافت کننده پیوند قلب استفاده شد که پیشرفت بیماری در چهار حالت تعریف گردید. میانگین سنی دریافت کنندگان در هنگام پیوند ۹۰/۱۰± ۹۰/۴۸ سال، اهداکنندگان قلب ۴۰/۱۱ ± ۸۰/۲۸سال و معاینه پس از پیوند ۳۴/۳± ۸۴/۳ سال بود. وقوع بیماری قلبی پس از دریافت پیوند برای فرد دریافت کننده پیوند با سنین بالا تر، بیشتر گزارش شد؛ به طوری که فرد دریافت کننده با سن بیشتر از ۶۵ سال، دارای خطر بالاتر و بقای کمتر نسبت به فرد دریافت کننده پیوند در سنین پایین تر بود [۰۰۱/۰ > P، ۷۷۸/۲-۲۲۴/۱ : Confidence interval (CI) ۹۵ درصد، ۸۴۵/۱ = (HR)]. نتیجه گیری: بقای بیماران بدون بیماری پس از پیوند یا با حالات خفیف بیماری، بیشتر از بیماران با حالات شدید می باشد. همچنین، دریافت پیوند در سنین پایین تر، با احتمال بقای بالاتر و خطر کمتر ابتلا به بیماری های پس از پیوند همراه است. بنابراین، زمان انجام پیوند عامل مهم و تاثیرگذاری بر پیشرفت بیماری و نتایج بالینی محسوب می شود

کلیدواژه ها:

Survival analysis ، Multi-state models ، Stratified cox regression ، Heart transplantation ، تحلیل بقا ، مدل های چند حالته ، رگرسیون کاکس طبقه بندی شده ، پیوند قلب