بررسی اپیدمیولوژیک مرگ و میر ناشی از مسمومیت با متادون در اجساد ارسالی به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱

مقدمه: با وجود افزایش نرخ مرگ و میر ناشی از سوء مصرف متادون، این دارو همچنان در بیشتر کلینیک های ترک اعتیاد به عنوان یک داروی نگهدارنده برای مهار اعتیاد به مواد مخدر به کار می رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اپیدمیولوژیک فوتی های ناشی از سوء مصرف متادون صورت گرفت تا بتوان با تحلیل لازم، برنامه ریزی های مورد نیاز به منظور کاهش نرخ مرگ و میر و هزینه های ناشی از آن را انجام داد. روش ها: این مطالعه از نوع مقطعی با رویکرد تحلیلی- توصیفی بود و بر روی ۷۵۰ فوتی ناشی از مصرف متادون که اجساد آن ها طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ به پزشکی قانونی استان اصفهان ارجاع شده بود، انجام گردید. اطلاعات دموگرافیک و اپیدمیولوژیک نمونه ها با استفاده از چک لیست جمع آوری گردید و به کمک آمار توصیفی و آزمون های ۲c و Fisher's exact در نرم افزار SPSS و سطح معنی داری ۰۵/۰ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: فوتی های ناشی از سوء مصرف متادون طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ روند افزایشی داشت، اما در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال قبل ۵/۲ درصد کاهش را نشان داد. ۵/۳۷ درصد متوفیان علاوه بر مصرف متادون، مواد مخدر نیز مصرف می کردند. بیشترین نرخ مرگ و میر مربوط به مردان میانسال (۱۶/۱۴ ± ۸۰/۳۷ سال)، مجرد (۳/۸۵ درصد)، تحصیلات کمتر از دیپلم (۳/۵۹ درصد)، شغل آزاد (۴/۵۰ درصد) و در فصل تابستان (۵/۳۱ درصد) بود. نتیجه گیری: با توجه به شیوع بالای مسمومیت با متادون و سوء مصرف آن، مدیریت موثر مصرف متادون در گروه های سنی مختلف بسیار مهم است. علاوه بر این، افزایش آگاهی در میان بیماران تحت درمان نگهدارنده متادون، به ویژه آن هایی که در گروه های پرخطر هستند، در مورد افزایش خطر مرگ ناشی از استفاده بیش از حد مجاز از دزهای توصیه شده یا ترکیب متادون با سایر داروها اهمیت زیادی دارد. همچنین، آموزش درباره نحوه نگهداری متادون به افراد معتاد و خانواده آن ها و ایجاد تغییراتی در رنگ، طعم، نحوه بسته بندی شربت متادون، جایگزینی شربت با قرص های دز پایین و مصرف متادون در مراکز درمانی، می تواند در کاهش موارد مسمومیت متادون به خصوص در کودکان موثر باشد.

کلیدواژه ها:

Epidemiology ، Mortality ، Methadone ، Abuse ، Forensic medicine ، اپیدمیولوژی ، مرگ و میر ، متادون ، سوء مصرف ، پزشکی قانونی