مروری نظام مند بر مبانی، سبب شناسی و راهکارهای مداخله ای در نارساخوانی دانش آموزان ابتدایی

خواندن، به عنوان یکی از مهم ترین مهارت های پایه، نقش تعیین کننده ای در پیشرفت تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان دارد. نارساخوانی، شایع ترین اختلال یادگیری خاص با منشا عصب شناختی، این فرآیند اساسی را با چالش مواجه می سازد. این مقاله که به روش مرور نظام مند و با استناد به متون و پژوهش های معتبر علمی تدوین شده است، به بررسی مبانی، سبب شناسی و راهکارهای مداخله ای موثر برای نارساخوانی در دانش آموزان مقطع ابتدایی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هسته مرکزی این اختلال را نظریه نقص پردازش واجی تشکیل می دهد که به مشکلات پایه ای در بازشناسی و پردازش واحدهای آوایی زبان اشاره دارد. اما نقش عوامل دیگری همچون نقص در پردازش شنیداری مرکزی (مانند تمییز اصوات سریع)، مشکلات دیداری (از قبیل نقص در عملکرد سلول های مغناطیسی)، کاستی های حافظه فعال و همچنین مشکلات کنترل حرکتی و تعادل نیز در سبب شناسی آن غیرقابل انکار است. این پیچیدگی چندوجهی، لزوم به کارگیری رویکردی چندبعدی و یکپارچه در مداخله را ایجاب می کند. بر این اساس، موثرترین راهکارهای شناسایی شده در این مرور که مستقیما بر نقص های زیربنایی متمرکزند، عبارت اند از: آموزش صدا-نماد برای تقویت پردازش واجی، به کارگیری روش های چندحسی برای درگیر کردن حواس مختلف، تمرینات تقویت حافظه فعال، و استفاده از فناوری های آموزشی کمکی. این مطالعه نتیجه می گیرد که موفقیت در کمک به دانش آموزان نارساخوان در گرو شناسایی زودهنگام، اجرای مداخلات هدفمند و مبتنی بر شواهد و ایجاد یک محیط یادگیری و عاطفی حمایتی است که با همکاری نزدیک معلمان، والدین و متخصصان محقق می شود.

کلیدواژه ها:

نارساخوانی ، سبب شناسی ، مداخلات