بررسی رابطه بین خودارزیابی تدریس و اثربخشی آموزشی

اثربخشی آموزشی معلمان، به عنوان یکی از کلیدی ترین عوامل تاثیرگذار بر پیشرفت تحصیلی و رشد همه جانبه ی فراگیران، همواره در کانون توجه نظام های آموزشی پیشرو بوده است. در این میان، خودارزیابی تدریس به مثابه یک فرآیند انعکاسی و درونی، رویکردی قدرتمند برای توسعه ی حرفه ای مستمر و افزایش کیفیت آموزش قلمداد می شود. این مقاله مروری، با هدف بررسی نظام مند رابطه ی میان تمرین خودارزیابی توسط معلمان و سطوح اثربخشی آموزشی آنان تدوین شده است. روش کار، مرور تحلیلی مطالعات تجربی و نظری منتشرشده در بازه ی زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ میلادی (منابع انگلیسی زبان) و ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ خورشیدی (منابع فارسی زبان) است. یافته های متقن این مرور نشان می دهد که خودارزیابی منظم و ساختاریافته، ارتباط مثبت و معناداری با ابعاد گوناگون اثربخشی آموزشی، از جمله طراحی آموزشی هدفمند، ایجاد محیط یادگیری حمایتی، استفاده از راهبردهای تدریس متفاوت، ارزیابی اصیل از یادگیری، و در نهایت، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. این فرآیند از طریق مکانیسم هایی مانند افزایش آگاهی فراشناختی، تقویت احساس خودکارآمدی، غنی سازی دانش محتوایی-پداگوژیکی (PCK) و تسهیل رویکرد یادگیری مادام العمر در معلمان عمل می کند. بحث و نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که خودارزیابی، نه یک فعالیت جنبی، بلکه جزء لاینفک حرفه ای گری معلمی است که نیازمند بسترسازی نهادی، آموزش مهارت های انعکاسی و ادغام در فرهنگ مدرسه است. در پایان، بر اساس سنتز یافته ها، راهکارهایی برای اجرا، آموزش و پژوهش های آتی ارائه شده و محدودیت های پژوهش حاضر نیز تبیین گردیده است.

کلیدواژه ها:

خودارزیابی تدریس ، اثربخشی آموزشی ، معلم اثربخش ، بازاندیشی در عمل ، توسعه ی حرفه ای معلمان.