مطالعه تطبیقی برنامه ریزی درسی ایران و فنلاند: شناسایی شکاف های کلیدی و راهبردهایی برای تحول نظام آموزشی

برنامه ریزی درسی هسته مرکزی نظام آموزشی است و نقش تعیین کننده ای در تربیت نیروی انسانی کارآمد و پاسخگو به نیازهای جامعه دارد. این پژوهش مروری با رویکرد تطبیقی، برنامه ریزی درسی ایران و فنلاند (الگوی موفق جهانی) را مقایسه می کند. تمرکز بر ابعاد اهداف، محتوا، روش های تدریس، ارزشیابی، نقش معلمان و تربیت مربی است. یافته ها نشان می دهد فنلاند با رویکرد غیرمتمرکز، تاکید بر شایستگی های قرن ۲۱ (تفکر انتقادی، یادگیری مشارکتی، پایداری)، مشارکت فعال معلمان و انعطاف پذیری بالا به موفقیت پایدار دست یافته است. در مقابل، ایران با تمرکزگرایی شدید، بار سنگین محتوایی، روش های سنتی و عدم انطباق با بازار کار مواجه است. روش تحقیق مروری بر اسناد رسمی و مطالعات ۱۴۰۰–۱۴۰۴ (۲۰۲۰–۲۰۲۵) با مدل تطبیقی جرج بردی است. نتایج حاکی از امکان الهام گیری ایران از فنلاند در کاهش تمرکزگرایی، افزایش خودمختاری معلمان، ادغام فناوری و یادگیری پدیده محور است. پیشنهادها شامل بازنگری سند تحول بنیادین، توسعه برنامه درسی محلی و تمرکز بر عدالت آموزشی و پایداری است. این مطالعه الگویی عملی برای کشورهای در حال توسعه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، ایران ، فنلاند