بررسی درون مایه متون منثور صوفیه و تاثیر آن بر صفات الهی در تطابق با مضامین عرفانی در شاهنامه فردوسی دوره صفوی محفوظ در کتابخانه ملی فرانسه

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 93

فایل این مقاله در 27 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ISLART-22-59_002

تاریخ نمایه سازی: 30 آذر 1404

چکیده مقاله:

درباره بسامد اسماء الهی به کاررفته در آثار منثور صوفیه به کار گرفته شده در این سه اثر و مقایسه آن ها باید گفت که چون روح­الارواح اختصاصا در شرح عرفانی اسماء نوشته شده است، این سنجش، برابری و توازنی نمی­تواند داشته باشد. در این اثر می­توان به تفصیل، برقراری ارتباط با پروردگار بر مبنای حبه و از طریق اسماء حسن و جمال را مشاهده کرد. تاکید بسیار سمعانی در سراسر اثرش، بر عشق و محبت در شناخت خداوند و عبادت عاشقانه و خاضعانه قابل مشاهده است. مسئله دیگری که روح­الارواح را از آثاری چون اللمع و کشف المحجوب اساسا متفاوت می­کند، مبادرت آگاهانه سمعانی به بیان تجربه­های عرفانی است که به وضوح در تمام اثر دیده می­شود. متون عرفانی فارسی، متاثر از مفاهیم و مضامین دینی با محوریت خداشناسی و توحید است و شایسته است که این موضوع در این آثار، مورد تحقیق و بررسی همه جانبه قرار گیرد. در این تحقیق، سعی بر آن بوده است که بازتاب صفات الهی در متون منثور صوفیه در قرون چهارم، پنجم و ششم هجری بررسی شود. نتایج نشان می­دهند که نویسندگان این آثار، با تاثیرپذیری از آیات قرآنی، توانسته­اند تحولی اساسی در روند آثار منثور فارسی و مضامین عرفانی ایجاد کنند؛ به طوری که صفات الهی، به طور مستقیم در اثر آن ها تجلی یافته است. نتایج همچنین نشان می­دهند با وجود مشترکات فراوان در باب اسماء و صفات الهی، چگونگی بهره­گیری از آن ها، متاثر از عقاید کلامی و دیدگاه­های مذهبی و عرفانی نویسندگان این آثار است. اهداف پژوهش:۱. بررسی تاثیر درون مایه متون منثور صوفیه بر صفات الهی.۲. بررسی تاثیر عقاید کلامی و دیدگاه­های مذهبی و عرفانی بر صفات الهی در متون منصور صوفیه و مضامین عرفانی شاهنامه.سوالات پژوهش:۱. نحوه به کارگیری صفات الهی در متون منثور صوفیه چگونه است؟۲. عقاید کلامی و دیدگاه­های مذهبی و عرفانی چه تاثیری بر صفات الهی در متون منصور صوفیه و مضامین عرفانی شاهنامه دارد؟

نویسندگان

جمیل بهرام زئی

گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

نعمت اصفهانی عمران

استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

اسماعیل اسلامی

گروه زبان و ادبیات عرب، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آشتیانی، جلال­الدین. (۱۳۷۵). شرح مقدمه قیصری بر خصوص الکم. چاپ ...
  • ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (۱۳۸۱). اسماء و صفات حق. تهران: وزارت ...
  • ابن بابویه. (۱۳۶۳). التوحید. قم: موسسه نشر اسلامیه ...
  • ابن عربی، محی­­الدین. (۱۳۸۴). فتوحات مکیه. ترجمه محمد خواجوی، چاپ ...
  • اسماعیلی، مهناز. (۱۳۷۷). «الاسماء الصفات الحسنی الالهیه فی القرآن». پایان ...
  • برهان، محمدحسین بن خلف. (۱۳۶۲). برهان قاطع. تصحیح: محمد معین، ...
  • بوالقاسمی، محسن. (۱۳۷۴). ریشه شناسی (اتیمولوژی). تهران: ققنوس ...
  • تین، هنری. (۱۳۸۹). الهیات مسیحی. ترجمه: ط . میکائلیان. تهران: ...
  • جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۱). تسنیم. چاپ سوم، قم: اسراء ...
  • حافظ شیرازی، محمد. (۱۳۸۲). دیوان اشعار. به تصحیح محمد قزوینی ...
  • حسن زاده آملی، حسن. (۱۳۷۱). کلمه علیا در توفیفیت اسماء. ...
  • خداوردی حسنوند، محمدرضا. (۱۳۹۱). اسماء و صفات الهی در اشعار ...
  • خرمشاهی، بهاءالدین. (۱۳۷۷). دانش نامه قرآن و قرآن پژوهی. به ...
  • دایره المعارف بزرگ اسلامی. (۱۳۷۳). تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی ...
  • دهخدا، علی اکبر. (۱۳۷۷). لغت نامه. تهران: انتشارات دانشگاه تهران ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۳۹۲). مفردات الفاظ قرآن کریم. ...
  • رضی، هاشم. (۱۳۴۳). دین قدیم ایرانی. تهران: انتشارات آسیا ...
  • رضی، هاشم. (۱۳۷۹). حکمت خسروانی (حکمت اشراق و عرفان از ...
  • رفع، سید کاظم. (۱۳۸۸). اسماءالحسنی (بهره انسان از اسماء الهی). ...
  • سبحانی، محمدتقی. (۱۳۸۰). «اسماء و صفات الهی». دانش­نامه امام علی، ...
  • سبحانی، جعفر و محمدرضایی، محمد. (۱۳۹۳). اندیشه اسلامی. قم: دفتر ...
  • سبحانی، جعفر. ( ۱۴۱۲ق). مفاهیم القرآن. قم: موسسه الامام الصادق ...
  • سجادی، سید ضیاءالدین. (۱۳۸۷). مقدمه­ای بر مبانی عرفان و تصوف. ...
  • سراج، ابونصر. (۱۳۸۲). اللمع فی التصوف، تهران: علمی و فرهنگی ...
  • سمعانی، احمدبن منصور. (۱۳۹۱). روح القدس فی شرح اسماءالملک الفتاح. ...
  • شریفی، محمد. (۱۳۹۱). فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: انتشارات معین ...
  • شفیق، احمد. (۲۰۱۰م). تمهید و تقدیم. شرح اسماءالله الحسنی، بیروت: ...
  • شیخ صدوق، محمدبن علی. (۱۳۹۸). التوحید. به کوشش هاشم حسینی، ...
  • طباطبایی، محمدحسین. (۱۳۸۵). المیزان، تهران: دارالکتب اسلامیه ...
  • طوسی، محمدبن محمد. (۱۳۵۹). تلخیص المحصل. به انضمام رسائل و ...
  • فخر رازی، محمدبن عمر. (۱۳۴۳). کتاب المباحث المشرقیه فی علم ...
  • فرعانی، سعید (محمد) بن احمد. (۱۳۵۷). مشارق الدراری: شرح تائیه ...
  • قاضی عبدالجبار، بن احمد. (۱۴۲۲). شرح الاصول الخمسه. به کوشش ...
  • قشیری، عبدالکریم. (۱۳۷۴). رساله قشیریه. به کوشش بدیع­الزمان فروزانفر، تهران: ...
  • قیصری، داوودبن محمود. (۱۳۷۵). شرح فصوص الحکم. به کوشش جلال ...
  • کاشانی، عبدالرزاق. (۱۳۷۳). شرح منازل­السائرین. تهران: بیدار ...
  • کاشانی، عزالدین محمود. (۱۳۸۵). مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه. تصحیح ...
  • کاکایی، قاسم. (۱۳۸۱). وحدت وجود به روایت ابن عربی و ...
  • کریمی، جعفر. (۱۳۷۹). توحید از دیدگاه آیات و روایات. تهران: ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب. (۱۳۶۳). الکافی. تهران: دارالکتب اسلامیه ...
  • گوهرین، صادق. (۱۳۸۸). شرح اصطلاحات تصوف. تهران: زوار ...
  • گلرخ ماسوله، اسماعیل. (۱۳۸۷). دیدگاه­های کلامی هجویری در کشف­المحجوب، پایان­نامه ...
  • نمایش کامل مراجع