اثربخشی آموزش مثبت گرایی بر فراشناخت و خودراهبری کلاسی دانش آموزان متوسطه اول شهر خاش

این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر روانشناسی مثبت گرایی بر مولفه های فراشناخت و مولفه های خودراهبری کلاسی دانش آموزان دوره اول متوسطه شهر خاش انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل در نظر گرفته شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر پایه هفتم و هشتم شهر خاش در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی چند مرحله ای، ۳۰ نفر از دانش آموزان با نمرات پایین در مقیاس های مورد نظر انتخاب شدند و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش (ن=۱۵) و گواه (ن=۱۵) گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش مبتنی بر اصول روانشناسی مثبت گرایی (شامل تمرکز بر نقاط قوت، خوش بینی، شادکامی و معنای زندگی) قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس فراشناخت (MFQ) و مقیاس خودراهبری تحصیلی زیمرمن (SRQ-A) بود. تحلیل داده ها با استفاده از روش آماره کوواریانس (ANCOVA) صورت گرفت. نتایج نشان داد که آموزش مثبت گرایی توانسته است اثر معناداری بر افزایش هر دو مولفه فراشناخت (F(۱,۲۷)=۲۱.۵۰،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۴۴)(\text{F}(۱, ۲۷) = ۲۱.۵۰، p < ۰.۰۰۱، \eta^۲ = ۰.۴۴)(F(۱,۲۷)=۲۱.۵۰،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۴۴) و خودراهبری کلاسی (F(۱,۲۷)=۱۷.۹۰،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۳۹)(\text{F}(۱, ۲۷) = ۱۷.۹۰، p < ۰.۰۰۱، \eta^۲ = ۰.۳۹)(F(۱,۲۷)=۱۷.۹۰،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۳۹) دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه گواه ایجاد کند. این یافته ها حاکی از آن است که تاکید بر جنبه های مثبت ذهن و تقویت نگرش خوش بینانه، می تواند زمینه ساز بهبود راهبردهای شناختی و توانایی دانش آموزان در برنامه ریزی و نظارت بر یادگیری خود در محیط کلاس باشد.

کلیدواژه ها:

روانشناسی مثبت گرایی ، فراشناخت ، خودراهبری تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه اول.