اثربخشی آموزش درمان اختلال وسواسی- جبری بر اضطراب آزمون و خودتسلط یابی دانش آموزان متوسطه دوم شهر زاهدان

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر درمان شناختی-رفتاری اختلال وسواسی-جبری (OCD-CBT) بر کاهش اضطراب آزمون و افزایش خودتسلط یابی (Self-Mastery) در دانش آموزان دارای علائم OCD در دوره متوسطه دوم شهر زاهدان انجام شد. این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان متوسطه دوم شهر زاهدان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. با استفاده از مقیاس وسواس و اجبار چندبعدی (MOCI) و مقیاس اضطراب آزمون ساراسون (STAI) و مقیاس خودتسلط یابی، نمونه ای با حجم N=۳۰N=۳۰N=۳۰ نفر که نمرات بالایی در علائم OCD داشتند، به صورت در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش (n=۱۵n=۱۵n=۱۵) و کنترل (n=۱۵n=۱۵n=۱۵) گمارده شدند. گروه آزمایش مداخله ۱۲ جلسه ای OCD-CBT را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل برنامه روتین مدرسه را دنبال کرد. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط (ANOVA Mixed) تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تحلیل واریانس مختلط نشان داد که آموزش مبتنی بر OCD-CBT بر کاهش اضطراب آزمون (F(۱,۲۸)=۲۲.۹۰،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۴۵)(\text{F}(۱, ۲۸) = ۲۲.۹۰، p < ۰.۰۰۱، \eta^۲ = ۰.۴۵)(F(۱,۲۸)=۲۲.۹۰،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۴۵) و افزایش معنادار خودتسلط یابی (F(۱,۲۸)=۳۱.۵۵،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۵۳)(\text{F}(۱, ۲۸) = ۳۱.۵۵، p < ۰.۰۰۱، \eta^۲ = ۰.۵۳)(F(۱,۲۸)=۳۱.۵۵،p<۰.۰۰۱،η۲=۰.۵۳) در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل موثر بوده است. آموزش های مبتنی بر اصول درمانی وسواس می تواند فراتر از نشانه های اصلی OCD، بر متغیرهای شناختی-رفتاری مرتبط مانند اضطراب آزمون و احساس کنترل درونی (خودتسلط یابی) تاثیر مثبت و معناداری بگذارد.

کلیدواژه ها:

وسواس فکری-عملی ، اضطراب آزمون ، خودتسلط یابی ، درمان شناختی-رفتاری.