مسئولیت محیط زیستی شهرداری ها در مدیریت پسماند: مرور قوانین بین المللی و ایران

مدیریت پسماند شهری یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی شهرهای معاصر است و شهرداری ها به عنوان اصلی ترین نهاد مدیریت شهری، نقش حیاتی در پیشگیری، کنترل و سامان دهی آلودگی ناشی از پسماند دارند. این مقاله مروری با هدف تحلیل مسئولیت محیط زیستی شهرداری ها در حوزه مدیریت پسماند به بررسی قوانین بین المللی شامل «چارچوب های سازمان ملل»، «اتحادیه اروپا»، «کنوانسیون بازل» و «راهنماهای بانک جهانی» پرداخته و سپس قوانین و مقررات ایران مانند «قانون مدیریت پسماند ۱۳۸۳»، «قانون شهرداری ها»، «آیین نامه اجرایی پسماند»، و «قانون حفاظت محیط زیست» تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که اگرچه قوانین ایران از نظر ساختاری نسبتا جامع اند، اما ضعف در اجرا، نبود ضمانت اجراهای قوی، تمرکزگرایی و کمبود منابع مالی مانع تحقق مسئولیت محیط زیستی شهرداری ها شده است. در مقابل، قوانین بین المللی و تجربه کشورهای توسعه یافته بر اصول «کاهش در مبدا»، «اقتصاد چرخشی»، «مشارکت شهروندان»، «تفکیک از مبدا»، «شفافیت اطلاعات» و «مسئولیت توسعه یافته تولیدکننده (EPR)» تاکید دارند. این مطالعه در پایان پیشنهادهایی برای اصلاح چارچوب حقوقی و تقویت ظرفیت شهرداری ها در ایران ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند ، یست محیطی ، قوانین بین المللی