نقش شهرداری ها در نوسازی بافت فرسوده: مرور قوانین و سیاست ها و مقایسه با عربستان سعودی

نوسازی بافت های فرسوده یکی از اولویت های سیاست گذاری شهری در کشورهای در حال توسعه است. شهرداری ها در مقام ارائه دهنده خدمات شهری، سیاست گذار محلی و هماهنگ کننده ذینفعان، نقش محوری در فرآیند بازآفرینی و نوسازی ایفا می کنند. این مقاله با روش مرور ادبیات و اسناد قانونی به بررسی نقش حقوقی و عملی شهرداری ها در ایران و مقایسه آن با رویکردها و سیاست های جاری در عربستان سعودی می پردازد. در ایران چارچوب قانونی شامل «قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری»، آیین نامه های اجرایی و مجموعه ای از سیاست های تشویقی است که شهرداری ها را به عنوان «شریک راهبردی» نوسازی معرفی می کند (شرکت بازآفرینی شهری ایران؛ آیین نامه ملی بازآفرینی). در عربستان سعودی برنامه های کلان مرتبط با چشم انداز ۲۰۳۰ (Vision ۲۰۳۰) و ابتکاراتی مانند «سکانی (Sakani)» و برنامه Quality of Life نقش هدایتگر توسعه شهری را ایفا می کنند و نهاد وزارت شهرداری ها/مسکن (MoMRAH) چارچوب های برنامه ریزی و اجرایی را تنظیم و نظارت می کند (MoMRAH; Vision ۲۰۳۰). مقایسه نشان می دهد که ایران دارای اسناد قانونی هدفمند برای نوسازی بافت فرسوده است ولی چالش هایی در اجرا، پایدارسازی مالی و هماهنگی بین دستگاهی وجود دارد؛ در مقابل عربستان با وجود تمرکز بر نوسازی و سرمایه گذاری عظیم، بیشتر بر برنامه های ملی و پروژه محور، دیجیتال سازی خدمات و شتاب سرمایه گذاری متمرکز است.

کلیدواژه ها:

بافت های فرسوده ، عربستان سعودی ، سیاست گذاری شهری