واکاوی ابعاد حقوقی، فقهی و تربیتی قلدری سایبری در نظام آموزشی ایران؛ با تاکید بر عدالت ترمیمی

گسترش زیست بوم دیجیتال و تغییر پارادایم های آموزشی، پدیده نوظهور قلدری سایبری را به یکی از چالش های اساسی نظام آموزشی و حقوقی ایران تبدیل کرده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، به واکاوی خلاهای قانونی، مبانی فقهی و راهکارهای تربیتی این معضل می پردازد. یافته ها نشان می دهد که اگرچه قانون جرایم رایانه ای (مواد ۱۶ و ۱۷) و قانون حمایت از اطفال و نوجوانان (۱۳۹۹) ظرفیت هایی برای کیفردهی دارند، اما فقدان جرم انگاری مستقل و صریح این پدیده، منجر به تشتت آراء قضایی شده است. از منظر فقهی، قواعد «لاضرر»، «حرمت مومن» و «ممنوعیت تجسس» مبانی متقنی برای حرمت شرعی و لزوم جبران خسارت معنوی فراهم می آورند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رویکرد صرفا سزادهنده در قبال بزهکاری دانش آموزی ناکارآمد بوده و بهره گیری از ظرفیت ماده ۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری جهت ارجاع به میانجی گری و پیاده سازی مدل های عدالت ترمیمی در مدارس، راهکاری موثرتر برای پیشگیری و اصلاح رفتار است.

کلیدواژه ها:

قلدری سایبری ، حقوق کیفری ایران ، فقه تربیتی ، عدالت ترمیمی ، قانون حمایت از اطفال و نوجوانان