بررسی ماهیت حقوقی شرط داوری و آثار آن در قراردادهای خصوصی

هدف این تحقیق بررسی ماهیت حقوقی شرط داوری و تبیین آثار آن در قراردادهای خصوصی با تمرکز بر جایگاه اراده طرفین و پیامدهای این شرط در نظام حقوقی ایران بوده است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و بر پایه روش مروری انجام شده و داده های آن از طریق مطالعه و تحلیل منابع کتابخانه ای شامل قوانین، آرای قضایی و آثار دکترین حقوقی گردآوری شده است. در این چارچوب، دیدگاه های مختلف درباره ماهیت قراردادی یا آیینی شرط داوری و نحوه تعامل آن با اصول بنیادین حقوق خصوصی مورد واکاوی قرار گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که شرط داوری از ماهیتی تلفیقی برخوردار است؛ به گونه ای که در مرحله ایجاد، مبتنی بر توافق و قواعد عمومی قراردادهاست، اما در مرحله اجرا، آثار آیینی مهمی بر صلاحیت محاکم و شیوه رسیدگی بر جای می گذارد. همچنین استقلال نسبی شرط داوری از قرارداد اصلی، نقش آن را در تضمین کارآمدی نهاد داوری تقویت کرده و موجب استمرار اعتبار آن حتی در صورت بروز ایراد نسبت به قرارداد پایه می شود. تحلیل آثار شرط داوری بیانگر آن است که این شرط می تواند به افزایش پیش بینی پذیری، کاهش مداخلات قضایی و سامان دهی روابط پس از بروز اختلاف کمک کند. در جمع بندی، تحقیق حاضر نشان می دهد که درک جامع و منسجم از ماهیت حقوقی شرط داوری، زمینه تفسیر هماهنگ تر قوانین، بهبود رویه قضایی و تنظیم دقیق تر قراردادهای خصوصی را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

شرط داوری ، داوری خصوصی ، ماهیت حقوقی ، آزادی قراردادی ، قراردادهای خصوصی