تحلیل تطبیقی مفهوم بخشش درقران کریم وانجیل درچارچوب الهیات اخلاقی

مفهوم بخشش، یکی از آموزه های بنیادی اخلاقی و الهیاتی است که نقش محوری در تعالی فردی و پایداری روابط اجتماعی ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی مفهوم بخشش در قرآن کریم و انجیل، در چارچوب الهیات اخلاقی، به بررسی مبانی، ابعاد و پیامدهای این فضیلت در دو متن مقدس می پردازد. این مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و تطبیقی، آیات و روایات مرتبط با بخشش را در منابع اولیه اسلامی (قرآن) و مسیحی (اناجیل هم نوا) مورد کاوش قرار می دهد.یافته ها نشان می دهد که در قرآن کریم، بخشش به شدت با صفات الهی «غفور» و «رحیم» گره خورده است و از انسان ها نیز انتظار می رود که با الگوپذیری از خداوند، در قبال یکدیگر گذشت پیشه کنند. بخشش در اسلام، اغلب مشروط به توبه، اصلاح و جبران خسارت بوده و با مفاهیم عدالت و رحمت پیوندی عمیق دارد. این بخشش می تواند شامل بخشش الهی گناهان، بخشش خطاهای بین فردی و حتی بخشش دشمنان شود که همگی به سوی تقوا و صلح رهنمون می شوند.در مقابل، انجیل مفهوم بخشش را در کانون پیام و رسالت حضرت عیسی مسیح (ع) قرار می دهد. بخشش در مسیحیت، بر پایه محبت بی قید و شرط، فیض الهی و رهایی از بار گناهان استوار است. در تعالیم انجیلی، بر بخشش بی قید و شرط، حتی نسبت به ظالمان و دشمنان، و تکرار نامحدود آن تاکید فراوان شده است، تا جایی که این بخشش راهی برای تحقق پادشاهی خداوند و آشتی انسان با خویشتن و دیگران تلقی می شود.تحلیل تطبیقی نشان می دهد که اگرچه هر دو سنت الهیاتی بر اهمیت بخشش تاکید دارند، اما در مبانی، گستره و شروط آن تفاوت هایی مشاهده می شود: قرآن کریم بخشش را بیشتر در بافت عدالت و رحمت الهی و با توجه به شرایط طرفین (مانند توبه) تبیین می کند، در حالی که انجیل آن را در چارچوب محبت بی قید و شرط و فیض الهی، با تاکید بر بخشش نامحدود و رهایی از قیدوبند گناه، مطرح می سازد. این تفاوت ها نه در تعارض، بلکه در مکمل بودن مسیرهای اخلاقی و الهیاتی دو دین بزرگ توحیدی قابل درک است. این پژوهش در نهایت به درک عمیق تری از ظرفیت های اخلاقی و معنوی مفهوم بخشش در ادیان ابراهیمی کمک می کند.

کلیدواژه ها:

بخشش ، قرآن کریم ، انجیل ، الهیات اخلاقی ، تحلیل تطبیقی ، رحمت ، عدالت ، محبت