بررسی کاربردهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در برنامه ریزی، پیش بینی و کنترل پروژه های ساختمانی

با افزایش پیچیدگی فنی، ابعاد سرمایه گذاری و عدم قطعیت های محیطی، مدیریت موثر زمان، هزینه و ریسک در پروژه های ساختمانی بیش از گذشته به رویکردهای داده محور وابسته شده است. در سال های اخیر، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین به عنوان ابزارهای توانمند برای مدل سازی روابط پیچیده و غیرخطی بین متغیرهای پروژه و شاخص های عملکرد مطرح شده اند؛ با این حال، تصویر منسجم و یکپارچه ای از نقش این فناوری ها در سه حلقه ی اصلی پیش بینی، برنامه ریزی و کنترل پروژه های ساختمانی کمتر ارائه شده است. هدف پژوهش حاضر، انجام یک مرور نظام مند بر مطالعات منتشرشده در حوزه کاربردهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در مدیریت پروژه های ساختمانی و تبیین وضعیت کنونی، روندها و خلاهای پژوهشی این حوزه است. بدین منظور، با جست وجو در چند پایگاه داده معتبر بین المللی و اعمال معیارهای مشخص ورود و خروج، ۲۵ مقاله منتخب شناسایی و به صورت هدفمند در چهار خوشه ی اصلی شامل مدل های پیش بینی تاخیر و انحراف زمانی، مدل های برآورد هزینه و اضافه هزینه، مدل های ارزیابی و مدیریت ریسک پروژه و مدل های هوشمند برای برنامه ریزی و کنترل پروژه طبقه بندی و تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد که الگوریتم های مبتنی بر شبکه های عصبی و روش های Ensemble در بهبود دقت پیش بینی زمان و هزینه، شناسایی الگوهای ریسک و پشتیبانی از تصمیم گیری در زمان بندی و کنترل پروژه عملکرد قابل قبولی دارند؛ اما اغلب مطالعات بر یک بعد منفرد متمرکز بوده و فاصله ی قابل توجهی بین مدل های پیش بینی و ابزارهای عملی تصمیم یار در محیط واقعی پروژه مشاهده می شود. نوآوری مقاله حاضر در ارائه ی یک چارچوب تحلیلی یکپارچه برای صورت بندی نقش هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در سه بعد پیش بینی، برنامه ریزی و کنترل، و پیشنهاد جهت گیری های مشخص برای تحقیقات آینده و توسعه سامانه های مدیریت پروژه هوشمند در صنعت ساخت است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری ماشین ، پیش بینی تاخیر و هزینه ، مدیریت ریسک پروژه ، برنامه ریزی و کنترل پروژه ، پروژه های ساختمانی