تحلیل موانع خط مشی گذاری موثر در نوسازی بافت های فرسوده شهری از دید مدیران و کارشناسان شهری

نوسازی بافت های فرسوده شهری یکی از مهم ترین ابزارهای ارتقای کیفیت زندگی، تحقق عدالت فضایی و دستیابی به توسعه پایدار شهری به شمار می رود. با این حال، تجربه های عملی نشان می دهد که علیرغم تدوین سیاست ها و برنامه های متعدد، اثربخشی خط مشی های نوسازی در بسیاری از شهرها با محدودیت های جدی مواجه است. این پژوهش با هدف تحلیل موانع خط مشی گذاری موثر در نوسازی بافت های فرسوده شهری از دیدگاه مدیران و کارشناسان شهری انجام شده است. مطالعه حاضر از نظر ماهیت کاربردی–اکتشافی بوده و با رویکرد کیفی و استفاده از تحلیل مضمون بازتابی انجام گرفته است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۴ نفر از مدیران ارشد و میانی شهرداری، متخصصان نوسازی شهری و اعضای هیئت علمی گردآوری شد و با بهره گیری از چارچوب شش مرحله ای براون و کلارک تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که موانع خط مشی گذاری موثر در نوسازی بافت های فرسوده شهری در قالب چهار مضمون فراگیر قابل تبیین است: ناهم ترازی نهادی و پراکندگی حکمرانی شهری، ضعف ضمانت اجرایی و بی ثباتی سیاست ها، چالش های اقتصادی و عدم هم راستایی مشوق ها، و شکاف اعتماد و مشارکت اجتماعی. نتایج بیانگر آن است که ناکارآمدی سیاست های نوسازی بیش از آنکه ناشی از فقدان قوانین یا برنامه ها باشد، ریشه در ضعف هماهنگی نهادی، ناپایداری تصمیمات، بی توجهی به واقعیت های اقتصادی ذی نفعان و کم رنگ بودن مشارکت اجتماعی دارد. این پژوهش با تمرکز بر ادراک مدیران و کارشناسان شهری، تصویری واقع بینانه از چالش های اجرایی خط مشی های نوسازی ارائه می دهد و می تواند مبنایی برای بازنگری در ساختارهای حکمرانی شهری، طراحی سیاست های پایدارتر و تقویت مشارکت اجتماعی در فرآیند بازآفرینی شهری فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

نوسازی بافت های فرسوده ، خط مشی گذاری شهری ، حکمرانی شهری ، مشارکت اجتماعی ، مدیریت شهری.