چالش ها و فرصت های حکمرانی محلی در مدیریت توسعه شهری؛ مطالعه موردی نقش فرماندار در یکپارچه سازی تصمیمات شهری

توسعه شهری در ایران با پیچیدگی های نهادی و چندمرجعی بودن تصمیم گیری مواجه است؛ مسائلی که موجب شکل گیری گسست در سیاست گذاری و اقدام میان دستگاه های بخشی و مدیریت شهری می شود. در این میان، فرماندار به عنوان نماینده عالی دولت در شهرستان و نقطه اتصال دولت مرکزی، دستگاه های اجرایی و مدیریت شهری، نقشی تعیین کننده در ایجاد هماهنگی و یکپارچه سازی تصمیمات دارد. هدف پژوهش حاضر تبیین سازوکارها، ظرفیت ها و چالش هایی است که فرماندار در ایفای نقش حکمرانی خود، در زمینه مدیریت توسعه شهری با آن مواجه است. پژوهش با روش کیفی توصیفی تحلیلی و بر پایه تحلیل محتوای هدایت شده انجام شده و داده ها از طریق بررسی اسناد قانونی، پژوهش های علمی و تجربه های موفق داخلی و خارجی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که مهم ترین چالش های فرماندار در این حوزه شامل چندپارگی نهادی، تداخل وظایف، ضعف هماهنگی افقی و عمودی، و تعارض منافع سازمانی است. در مقابل، ظرفیت های کلیدی فرماندار شامل قدرت تنظیم گری، شبکه سازی میان سازمانی، مدیریت تعارض و دسترسی به منابع و سیاست های فرادست است. تحلیل تطبیقی تجربه های موفق حکمرانی در یزد، تهران، ارومیه، بارسلونا، سئول و روتردام نیز تایید می کند که مدیریت مسائل پیچیده شهری تنها با رویکرد حکمرانی شبکه ای و وجود یک نهاد محور هماهنگ کننده میسر است. بر این اساس، جمع بندی پژوهش نشان می دهد که ارتقای کیفیت توسعه شهری در ایران نیازمند تقویت نقش حکمرانی فرماندار، گذار از مدیریت سنتی به مدیریت شبکه ای، و ایجاد سازوکارهای پایدار برای یکپارچه سازی سیاست ها و تصمیمات شهری است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی محلی ، هماهنگی نهادی ، فرماندار ، توسعه شهری ، حکمرانی شبکه ای