چالش های نظارتی شهرداری ها در اجرای ضوابط لرزه ای برای ساختمان های با اهمیت متوسط در مناطق شهری (با تاکید بر شکاف اجرایی و نظارتی)

موضوع زلزله و آسیب پذیری سازه ای در ایران، به ویژه در کلان شهرها، همواره یکی از مهم ترین دغدغه های مهندسی و مدیریت بحران بوده است. تمرکز اصلی این مقاله بر روی فرایند نظارت شهرداری ها بر اجرای صحیح ضوابط لرزه ای، مطابق با ویرایش های مختلف آیین نامه ۲۸۰۰، در ساختمان های با اهمیت متوسط (گروه II) است. این دسته از ساختمان ها، که بخش عمده ای از بافت شهری را تشکیل می دهند، به دلیل ماهیت کاربری و تعداد پایین افراد در زمان زلزله، از نظر اهمیت در درجه دوم قرار می گیرند، اما حجم بالای وقوع و پتانسیل آسیب رسانی گسترده در صورت خرابی جمعی، آن ها را به یک چالش جدی تبدیل کرده است. این پژوهش با مفروض دانستن وجود "شکاف اجرایی و نظارتی" بین نقشه های مصوب و اجرای واقعی در کارگاه، به بررسی موانع ساختاری، تکنولوژیک و انسانی در نهاد شهرداری و همچنین چالش های مرتبط با مجریان می پردازد. یافته های کلیدی نشان می دهد که تراکم بالای کاری بازرسان، عدم آشنایی کافی با جزئیات حساس لرزه ای (مانند جزئیات آرماتوربندی در اتصالات برشی)، و فشار اقتصادی کارفرمایان، اصلی ترین ریشه های عدم انطباق اجرای سازه با الزامات طراحی هستند. در نهایت، مقاله با هدف ارائه راهکارهای عملی، مدل های بازرسی چندمرحله ای متمرکز بر "نقاط بازرسی حیاتی" (CIPs)، الزام به مستندسازی دیجیتال و تقویت آموزش های تخصصی برای تیم های نظارتی شهرداری، تدوین شده است تا گامی موثر در جهت کاهش این شکاف و ارتقای تاب آوری شهر برداشته شود.

کلیدواژه ها:

نظارت شهرداری ، ضوابط لرزه ای ، آیین نامه ۲۸۰۰ ، ساختمان با اهمیت متوسط ، شکاف اجرایی ، بازرسی فنی ، نقاط بازرسی حیاتی (CIPs).