مدل توسعه پایدار گردشگری ورزشی در شهرهای جدید؛ ارزیابی تجربی شهر اندیشه

گردشگری ورزشی در دهه های اخیر به عنوان یکی از رویکردهای نوین توسعه شهری و ارتقای کیفیت زندگی شناخته شده است. پژوهش حاضر با هدف ارائه ی مدل توسعه پایدار گردشگری ورزشی در بستر شهرهای جدید ایران، با تاکید بر مطالعه ی تجربی شهر اندیشه انجام شد. روش تحقیق تلفیقی (کمی–کیفی) بوده و داده ها از طریق پرسشنامه ی ساخت یافته و مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری گردید. جامعه آماری شامل ۳۸۴ نفر از شهروندان و ۲۰ نفر از کارشناسان شهری بود. تحلیل آماری با مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) نشان داد که برنامه ریزی فضایی و زیرساخت های ورزشی شهری X اثر مثبت و معنی داری بر توسعه پایدار گردشگری ورزشی M دارد (β=۰.۷۱). همچنین، مولفه های پایداری زیست محیطی و اجتماعی نقش میانجی موثری میان طراحی فضایی و ادراک و رضایت شهروندی Y ایفا کردند (β_indirect=۰.۴۸). شاخص های برازش مدل مطلوب ارزیابی شدند (χ²/df=۲.۱۵؛ CFI=۰.۹۵؛ RMSEA=۰.۰۴۳). در بخش کیفی، پنج مضمون اصلی شامل طراحی زیست پذیر، حس تعلق اجتماعی، مدیریت بین بخشی، پایداری اقتصادی و دانش محیطی شهروندان استخراج گردیدند. تلفیق داده های کمی و کیفی بیانگر آن بود که تحقق گردشگری ورزشی پایدار، نیازمند پیوند سه گانه ی برنامه ریزی کالبدی، ظرفیت نهادی و مشارکت شهروندی است. مدل پیشنهادی پژوهش می تواند بستر تصمیم گیری برای برنامه ریزان و مدیران شهری در جهت ارتقای زیست پذیری، سلامت جمعی و تاب آوری اقتصادی شهرهای جدید ایران فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، گردشگری ورزشی ، شهرهای جدید ، برنامه ریزی فضایی شهری ، پایداری اجتماعی–زیست محیطی