نقش فضاهای ورزشی در ارتقای تصویر شهری؛ مطالعه موردی شهر اندیشه

شهرهای جدید ایران در مسیر تثبیت هویت و تصویر شهری خود، نیازمند عناصر اجتماعی و فضایی موثر بر حس تعلق و تجربه مثبت شهروندان هستند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش فضاهای ورزشی در ارتقای تصویر شهری، به مطالعه موردی شهر اندیشه می پردازد؛ شهری که به عنوان یکی از شهرهای جدید استان تهران، در مرحله انتقال از شهر خوابگاهی به شهر زیست پذیر قرار دارد.روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد آمیخته (کمی–کیفی) است. در بخش کمی، داده ها از طریق پرسش نامه پنج درجه ای لیکرت در میان ۳۸۷ شهروند و گردشگر ورزشی گردآوری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شد. در بخش کیفی نیز مصاحبه های نیمه ساخت یافته با کارشناسان شهری و مدیران ورزشی با روش تحلیل مضمون Thematic Analysis بررسی گردید.یافته ها نشان داد بین ویژگی های کالبدی فضاهای ورزشی و تصویر شهری رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد، اما این رابطه عمدتا از مسیر میانجی هویت مکانی–اجتماعی تقویت می شود. در مدل نهایی، ضریب مسیر فضاهای ورزشی به هویت اجتماعی–مکانی (β=۰.۶۷) و از هویت به تصویر شهری (β=۰.۵۹) به دست آمد و ضریب تعیین کلی مدل (R²=۰.۶۴) بیانگر تبیین بالا بود. تحلیل کیفی نیز نشان داد ورزش در شهر اندیشه عامل «حیات شهری»، «تعامل اجتماعی» و «برندسازی شهری» است.بر اساس نتایج، مولفه های اجتماعی–فرهنگی قوی ترین اثر را در میان سه بعد کالبدی، اجتماعی و ادراکی بر ارتقای تصویر شهری داشته اند. بنابراین، یکپارچگی فضاهای ورزشی با فضاهای عمومی، برگزاری رویدادهای ورزشی گردشگرپذیر، و تقویت مشارکت مردمی به عنوان راهبردهای محوری برای بهبود تصویر و برند شهری اندیشه پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

تصویر شهری ، گردشگری ورزشی ، شهر اندیشه ، برندسازی شهری ، هویت مکانی